ზემოქმედების წილი არის მაჩვენებელი, რომელიც განსაზღვრავს, რამდენად დიდი წილი დაავადების ან მოვლენის შეიძლება აიხსნას კონკრეტული ფაქტორით პოპულაციაში [1].
Impact Fraction is a measure that determines the proportion of a disease or event attributable to a specific factor in a population.
ზემოქმედების წილი გვიჩვენებს, რამდენად დიდი გავლენა აქვს კონკრეტულ ფაქტორს დაავადებაზე. ეს შეიძლება იყოს მაგალითად, მოწევა, რომელიც ზრდის გულის დაავადების რისკს.
სოფელში ექიმი ნინო პაციენტებს უხსნის, რომ თუ ისინი მოწევას შეწყვეტენ, მათი ჯანმრთელობა გაუმჯობესდება. ის ამბობს, რომ ეს ზემოქმედების წილის შემცირების ერთ-ერთი გზაა.
ზემოქმედების წილის ცოდნა ეხმარება საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პროფესიონალებს, განსაზღვრონ, რომელი ფაქტორები უნდა იყოს პრიორიტეტული პრევენციისთვის. ეს ხელს უწყობს რესურსების ეფექტურად განაწილებას და დაავადებების პრევენციის სტრატეგიების განვითარებას.
ზემოქმედების წილი პირველად შემოიღეს ეპიდემიოლოგიაში, რათა უკეთ გაეგოთ, როგორ მოქმედებს სხვადასხვა ფაქტორი დაავადებებზე. ეს მაჩვენებელი საშუალებას აძლევს მკვლევარებს, განსაზღვრონ, რამდენად დიდი წილი დაავადების ან მოვლენის შეიძლება აიხსნას კონკრეტული ფაქტორით. მისი გამოთვლა ხდება რისკის ფარდობის (RR) და ექსპოზიციის სიხშირის (p’ და p”) გამოყენებით. ხშირად, ზემოქმედების წილის არასწორი გაგება შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი პრიორიტეტების დასახვა პრევენციულ ღონისძიებებში. ამიტომ, მნიშვნელოვანია, რომ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პროფესიონალებმა სწორად გაიგონ და გამოიყენონ ეს მაჩვენებელი.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Impact Fraction”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/impact-fraction/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „ზემოქმედების წილი“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/impact-fraction/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?