ყოველდღიური ცხოვრების ინსტრუმენტული აქტივობები მოიცავს ისეთ საქმიანობებს, რომლებიც საჭიროა დამოუკიდებელი ცხოვრებისათვის, როგორიცაა საჭმლის მომზადება და საყიდლებზე სიარული [1]. ეს აქტივობები მნიშვნელოვანია პიროვნების სოციალური და ეკონომიკური დამოუკიდებლობისთვის [2].
Instrumental Activities of Daily Living (IADL) are tasks necessary for independent living, such as cooking and shopping.
ყოველდღიური ცხოვრების ინსტრუმენტული აქტივობები არის ისეთი საქმიანობები, რომლებიც გვეხმარება დამოუკიდებლად ცხოვრებაში. მაგალითად, საჭმლის მომზადება ან მაღაზიაში წასვლა. ეს საქმიანობები გვაძლევს საშუალებას ვიყოთ დამოუკიდებელი და ვმართოთ ჩვენი ყოველდღიური ცხოვრება.
მარიამი დილას ადრე ადგა, ჩაი მოამზადა და შემდეგ ბაზარში წავიდა. იქ მან ახალი ბოსტნეული და ხილი იყიდა. სახლში დაბრუნებისას, მარიამმა ლოგინი დაალაგა და სარეცხი მანქანა ჩართო.
ყოველდღიური ცხოვრების ინსტრუმენტული აქტივობები მნიშვნელოვანია, რადგან ისინი განსაზღვრავენ ადამიანის დამოუკიდებლობას და ცხოვრების ხარისხს. ეს აქტივობები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ხანდაზმულებისთვის, რადგან მათი შესრულების უნარი ხშირად ჯანმრთელობის მდგომარეობის ინდიკატორია. საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებისთვის მნიშვნელოვანია ამ აქტივობების შეფასება, რათა უზრუნველყონ საჭირო დახმარება და მხარდაჭერა.
ყოველდღიური ცხოვრების ინსტრუმენტული აქტივობები (IADL) პირველად შემუშავდა, რათა დაეხმაროს ჯანდაცვის პროფესიონალებს განსაზღვრონ პიროვნების დამოუკიდებლობის დონე. ეს აქტივობები მოიცავს ისეთ საქმიანობებს, როგორიცაა საჭმლის მომზადება, საყიდლებზე სიარული, ფულის განაწილება და ტელეფონით სარგებლობა. IADL-ის შეფასება ხშირად გამოიყენება ხანდაზმულთა და შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირების ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესაფასებლად. IADL-ის შეფასებისას ხშირად ხდება გაუგებრობა, რადგან ზოგჯერ მას ადარებენ ყოველდღიური ცხოვრების ძირითად აქტივობებს (ADL), რომლებიც უფრო ფიზიკურ უნარებზეა ორიენტირებული, როგორიცაა ჭამა და ჩაცმა. IADL უფრო კომპლექსურ უნარებზეა ორიენტირებული და მოითხოვს კოგნიტიურ და ორგანიზაციულ უნარებს. ეს აქტივობები მნიშვნელოვანი ინდიკატორია პიროვნების ცხოვრების ხარისხის და დამოუკიდებლობის დონეზე, რაც ჯანდაცვის პროფესიონალებს ეხმარება საჭირო დახმარების და მხარდაჭერის განსაზღვრაში.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Intrumental Acivities of Daily Living (IADL)”. Accessed 7 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/intrumental-acivities-of-daily-living-iadl/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „ყოველდღიური ცხოვრების ინსტრუმენტული აქტივობები (IADL)“. წვდომა 7 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/intrumental-acivities-of-daily-living-iadl/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?