აარონ ანტონოვსკი იყო ისრაელელი სოციოლოგი, რომელიც ცნობილია ჯანმრთელობის სოციოლოგიის სფეროში თავისი ნაშრომებით[1]. მისი ყველაზე ცნობილი თეორიაა 'სალუტოგენეზისი', რომელიც ჯანმრთელობის განმარტებას ახალ პერსპექტივას სთავაზობს[2].
Aaron Antonovsky was an Israeli sociologist known for his work in health sociology, particularly his theory of salutogenesis.
აარონ ანტონოვსკი იყო მეცნიერი, რომელიც სწავლობდა, როგორ შეიძლება ადამიანები იყვნენ ჯანმრთელები რთულ პირობებში. მისი იდეები ეხმარება ექიმებს და საზოგადოებას უკეთ გაიგონ, როგორ უნდა იზრუნონ ჯანმრთელობაზე.
სოფლის ბაზარში ნანა და მარიკა საუბრობენ. ნანა ამბობს, რომ მიუხედავად რთული ცხოვრების პირობებისა, თავს კარგად გრძნობს. მარიკა პასუხობს, რომ ეს ალბათ იმიტომ ხდება, რომ ნანა ყოველთვის პოზიტიურად ფიქრობს და ცდილობს სტრესს არ მიაქციოს ყურადღება.
ანტონოვსკის თეორიები ეხმარება საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებს უკეთ გაიგონ, როგორ უნდა შექმნან გარემო, რომელიც ხელს უწყობს ჯანმრთელობას. ეს მნიშვნელოვანია, რადგან საქართველოში ხშირად გვხვდება რთული სოციალური და ეკონომიკური პირობები, რაც ჯანმრთელობაზე მოქმედებს.
აარონ ანტონოვსკი დაიბადა 1923 წელს ამერიკაში და მოგვიანებით გადავიდა ისრაელში, სადაც დაიწყო თავისი კარიერა სოციოლოგიაში. მისი ყველაზე ცნობილი ნაშრომი არის 'სალუტოგენეზისი', რომელიც ჯანმრთელობის საკითხებს განსხვავებული კუთხით განიხილავს. ანტონოვსკი ამტკიცებდა, რომ ჯანმრთელობა არ არის მხოლოდ დაავადებების არარსებობა, არამედ ის, თუ როგორ შეუძლია ადამიანს გაუმკლავდეს სტრესს და სირთულეებს. მისი თეორია ეფუძნება 'გაგების გრძნობის' კონცეფციას, რაც გულისხმობს, რომ ადამიანები, რომლებიც უკეთესად იგებენ და მართავენ თავიანთ ცხოვრებას, უფრო ჯანმრთელები არიან. ხშირად არასწორად ესმით, რომ სალუტოგენეზისი მხოლოდ ფსიქოლოგიურ ასპექტებზეა ორიენტირებული, თუმცა ანტონოვსკი ხაზს უსვამს, რომ ეს არის კომპლექსური მიდგომა, რომელიც მოიცავს ფიზიკურ, სოციალურ და ემოციურ ფაქტორებს.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Antonovsky, Aaron”. Accessed 9 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/antonovsky-aaron/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „ანტონოვსკი, აარონ“. წვდომა 9 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/antonovsky-aaron/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?