პირველადი ჯანდაცვა არის ჯანდაცვის სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს ძირითადი სამედიცინო მომსახურების მიწოდებას მოსახლეობისთვის [1]. იგი მოიცავს პრევენციას, დიაგნოსტიკას და მკურნალობას [2].
Primary health care is a health system that provides essential medical services to the population.
პირველადი ჯანდაცვა არის ის, რაც ექიმები და ექთნები აკეთებენ, როცა ჩვენ ავად ვართ ან ვსაჭიროებთ რჩევას. ეს არის პირველი ნაბიჯი, როცა ვგრძნობთ, რომ რაღაც არ არის კარგად. აქვე ვიღებთ ვაქცინებს და ვსწავლობთ, როგორ დავიცვათ თავი დაავადებებისგან.
სოფლის ექიმი ნინო ყოველ დილით სოფლის ამბულატორიაში მიდის. დღეს მასთან პატარა გოგონა მოვიდა, რომელსაც ხველა აწუხებს. ნინომ გოგონას დედას აუხსნა, როგორ უნდა იზრუნოს შვილზე და რა წამლები უნდა მიიღოს.
პირველადი ჯანდაცვა მნიშვნელოვანია, რადგან ის უზრუნველყოფს ადრეულ დიაგნოსტიკას და მკურნალობას, რაც ხელს უშლის დაავადებების გართულებას. ეს სისტემა ასევე ამცირებს ჯანდაცვის ხარჯებს, რადგან პრევენცია უფრო იაფია, ვიდრე მკურნალობა. საქართველოში, სადაც ბევრი სოფელი და პატარა ქალაქია, პირველადი ჯანდაცვა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან ის უზრუნველყოფს ჯანდაცვის ხელმისაწვდომობას.
პირველადი ჯანდაცვა, როგორც ტერმინი, პირველად 1978 წელს ალმა-ატას დეკლარაციაში გაჩნდა და მას შემდეგ გახდა ჯანდაცვის სისტემების ძირითადი ნაწილი [1]. მისი მიზანია მოსახლეობის ჯანმრთელობის გაუმჯობესება პრევენციის, დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის გზით [2]. პირველადი ჯანდაცვა მოიცავს ოჯახური ექიმების, ექთნების და სხვა ჯანდაცვის მუშაკების მომსახურებას, რომლებიც უზრუნველყოფენ ძირითადი სამედიცინო დახმარების მიწოდებას [3]. ხშირად ადამიანები ფიქრობენ, რომ პირველადი ჯანდაცვა მხოლოდ სოფლის ექიმებს ეხება, მაგრამ ეს არ არის მართალი; ის მოიცავს ქალაქის კლინიკებსაც და სხვადასხვა სპეციალისტების მომსახურებას [4]. საქართველოში, პირველადი ჯანდაცვა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან ის უზრუნველყოფს ჯანდაცვის ხელმისაწვდომობას და ხელს უწყობს დაავადებების პრევენციას [5].
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Primary Health Care”. Accessed 9 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/primary-health-care/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „პირველადი ჯანდაცვა“. წვდომა 9 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/primary-health-care/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?