თანდაყოლილი ლაქტაზას დეფიციტი არის მდგომარეობა, როდესაც ახალშობილს არ აქვს ლაქტაზას ფერმენტის საკმარისი რაოდენობა, რაც იწვევს რძის შაქრის მონელების პრობლემებს [1]. ეს მდგომარეობა იშვიათია და ძირითადად გენეტიკური ფაქტორებით განპირობებულია [2].
Congenital lactase deficiency is a rare condition where newborns lack sufficient lactase enzyme, leading to problems digesting milk sugar.
როდესაც ბავშვს არ აქვს საკმარისი ლაქტაზა, მას რძის მონელება უჭირს. ეს ნიშნავს, რომ რძის პროდუქტების მიღებისას მას შეიძლება მუცლის ტკივილი ან ფაღარათი ჰქონდეს. ეს მდგომარეობა იშვიათია და ხშირად ოჯახური გენეტიკით არის გამოწვეული.
სოფლის ბაზარში ნინო დედას ეუბნება, რომ პატარა ლევანს რძის დალევის შემდეგ მუცელი სტკივა. დედა ფიქრობს, რომ ეს შეიძლება ლაქტაზას დეფიციტის გამო იყოს და ექიმთან წასვლას გეგმავს.
თანდაყოლილი ლაქტაზას დეფიციტი მნიშვნელოვანია, რადგან მისი დროული დიაგნოსტიკა და მართვა ხელს უშლის ბავშვის კვების პრობლემებს. ქართულ საზოგადოებაში, სადაც რძის პროდუქტები ხშირად გამოიყენება, ამ მდგომარეობის ცოდნა მნიშვნელოვანია პედიატრებისთვის და მშობლებისთვის.
თანდაყოლილი ლაქტაზას დეფიციტი იშვიათი გენეტიკური მდგომარეობაა, რომელიც ახალშობილებში ვლინდება. ამ მდგომარეობის დროს, ბავშვს არ აქვს საკმარისი რაოდენობის ლაქტაზა, ფერმენტი, რომელიც რძის შაქრის, ლაქტოზის, მონელებისთვის აუცილებელია. ლაქტაზას დეფიციტი იწვევს სიმპტომებს, როგორიცაა მუცლის ტკივილი, ფაღარათი და გაზების დაგროვება, რაც რძის პროდუქტების მიღების შემდეგ ვლინდება.
მდგომარეობა ძირითადად გენეტიკური ფაქტორებით არის განპირობებული და ხშირად ოჯახური ისტორია აქვს. დიაგნოსტიკა ხდება კლინიკური სიმპტომების და ლაბორატორიული ტესტების საფუძველზე, რომლებიც ლაქტოზის აუტანლობის დადასტურებას ემსახურება.
მკურნალობა მოიცავს ლაქტოზის შემცველი პროდუქტების გამორიცხვას ან ლაქტაზას შემცველი დანამატების გამოყენებას. მნიშვნელოვანია, რომ მშობლებმა იცოდნენ ამ მდგომარეობის შესახებ, რათა თავიდან აიცილონ ბავშვის კვებითი პრობლემები და უზრუნველყონ მისი ჯანსაღი განვითარება.
ხშირად, ამ მდგომარეობას ურევენ ლაქტოზის აუტანლობას, რომელიც უფრო გავრცელებულია და ასაკთან ერთად ვითარდება. თუმცა, თანდაყოლილი ლაქტაზას დეფიციტი ახალშობილობის პერიოდიდანვე ვლინდება და უფრო სერიოზული მართვა სჭირდება.
- 1. Heyman MB. Lactose intolerance in infants, children, and adolescents. Pediatrics; 2006. doi:10.1542/peds.2006-1721
- 2. WHO. Lactase deficiency and lactose intolerance. WHO; 2019
- 3. Ingram CJ, Mulcare CA, Itan Y, Thomas MG, Swallow DM. Lactose digestion and the evolutionary genetics of lactase persistence. Human Genetics; 2009. doi:10.1007/s00439-009-0653-4
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Congenital lactase deficiency”. Accessed 14 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/congenital-lactase-deficiency/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „თანდაყოლილი ლაქტაზას დეფიციტი“. წვდომა 14 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/congenital-lactase-deficiency/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?