ასაკობრივი აკუმულაცია არის ფენომენი, როდესაც ადამიანები ხშირად ასახელებენ ასაკს დამრგვალებული რიცხვებით, როგორიცაა 30, 40 ან 50 [1]. ეს შეიძლება გამოიწვიოს მონაცემების დამახინჯება ასაკობრივი ჯგუფების კვლევებში [2].
Age heaping is the phenomenon where people tend to report their age in rounded numbers like 30, 40, or 50.
ასაკობრივი აკუმულაცია ხდება, როდესაც ადამიანები ხშირად ასახელებენ ასაკს დამრგვალებული რიცხვებით. მაგალითად, თუ ვინმეს ეკითხებიან ასაკს, ის შეიძლება უპასუხოს 30 ან 40, მიუხედავად იმისა, რომ შესაძლოა 32 ან 39 წლის იყოს.
სოფლის ბაზარში, ნინო ხილს ყიდულობს და გამყიდველს ეკითხება, რამდენი წლისაა. გამყიდველი პასუხობს: „მე 50 წლის ვარ“, თუმცა სინამდვილეში 48 წლისაა.
ასაკობრივი აკუმულაცია მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება შეცდომაში შეიყვანოს კვლევები, რომლებიც ასაკობრივ ჯგუფებზეა დამოკიდებული. ეს ფენომენი შეიძლება გავლენა იქონიოს ჯანმრთელობის სტატისტიკაზე და პოლიტიკის დაგეგმვაზე, რაც არასწორი მონაცემების საფუძველზე ხდება.
ასაკობრივი აკუმულაციის ფენომენი წარმოიშვა ადამიანის ბუნებრივი მიდრეკილებიდან, რომ ასაკი დამრგვალებული რიცხვებით დაასახელოს. ეს შეიძლება იყოს კულტურული ან ფსიქოლოგიური ფაქტორების შედეგი, რადგან ადამიანები ხშირად გრძნობენ, რომ დამრგვალებული რიცხვები უფრო მარტივი და დამახსოვრებადია. ასაკობრივი აკუმულაცია ხშირად გვხვდება დემოგრაფიულ კვლევებში და შეიძლება გამოიწვიოს მონაცემების დამახინჯება, რაც გავლენას ახდენს კვლევის შედეგებზე. მაგალითად, თუ მოსახლეობის დიდი ნაწილი ასაკს 40 ან 50 წლით ასახელებს, რეალური ასაკობრივი განაწილება შეიძლება არასწორად იყოს წარმოდგენილი. ასაკობრივი აკუმულაციის გასაზომად, მკვლევარები ხშირად იყენებენ სხვადასხვა სტატისტიკურ მეთოდებს, რათა გამოავლინონ და შეასწორონ ეს დამახინჯებები. საერთო შეცდომაა იმის ფიქრი, რომ ასაკობრივი აკუმულაცია მხოლოდ დაბალი განათლების მქონე მოსახლეობაში ხდება, თუმცა ის შეიძლება ნებისმიერ ჯგუფში გამოვლინდეს.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Age Heaping”. Accessed 9 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/age-heaping/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „ასაკობრივი აკუმულაცია“. წვდომა 9 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/age-heaping/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?