საბოლოო რიცხვის უპირატესობის ცდომილება არის ფენომენი, როდესაც მონაცემთა შეგროვებისას ზოგიერთი რიცხვი უფრო ხშირად გამოიყენება, ვიდრე სხვები [1]. ეს შეიძლება გამოიწვიოს მონაცემთა დამახინჯება და არასწორი ანალიზი [2].
End-digit preference bias is a phenomenon where certain numbers are recorded more frequently than others in data collection.
როდესაც ადამიანები მონაცემებს აგროვებენ, ზოგჯერ მათ უყვართ გარკვეული რიცხვების გამოყენება უფრო ხშირად. ეს შეიძლება იყოს იმიტომ, რომ ეს რიცხვები უფრო მარტივი დასამახსოვრებელია ან უბრალოდ უფრო მოსწონთ. ეს შეიძლება გამოიწვიოს მონაცემების არასწორი გაგება.
სოფლის ექიმი ნინო პაციენტებს წნევას უზომავს. მან შეამჩნია, რომ ხშირად წნევის ბოლო ციფრი 0 ან 5 არის. ეს იმიტომ ხდება, რომ ნინოს უფრო მარტივად ახსოვს ეს რიცხვები.
საბოლოო რიცხვის უპირატესობის ცდომილება მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება გავლენა იქონიოს კვლევის შედეგებზე და გადაწყვეტილებების მიღებაზე. თუ მონაცემები არასწორად არის აღრიცხული, ეს შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი დასკვნები და არაეფექტური პოლიტიკის შემუშავება. ამიტომ, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებმა უნდა იცოდნენ ამ ცდომილების შესახებ და გამოიყენონ მეთოდები მის შესამცირებლად.
საბოლოო რიცხვის უპირატესობის ცდომილება წარმოიშვა იმით, რომ ადამიანები ხშირად ირჩევენ გარკვეულ რიცხვებს, რომლებიც მათთვის უფრო მოსახერხებელია [1]. ეს შეიძლება იყოს რიცხვები, რომლებიც უფრო მარტივად დასამახსოვრებელია ან უბრალოდ უფრო მოსწონთ [2]. ეს ცდომილება განსაკუთრებით ხშირია, როდესაც მონაცემები ხელით იწერება ან როდესაც მონაცემთა შეგროვება სწრაფად ხდება [3]. მისი გაზომვა შესაძლებელია მონაცემთა ანალიზით, რათა გამოვლინდეს, თუ რომელი რიცხვები გამოიყენება უჩვეულოდ ხშირად [4]. ხშირად ადამიანები ფიქრობენ, რომ ეს ცდომილება უმნიშვნელოა, მაგრამ ის შეიძლება სერიოზულად დაამახინჯოს კვლევის შედეგები და გამოიწვიოს არასწორი დასკვნები [5]. ამიტომ, მნიშვნელოვანია, რომ მონაცემთა შეგროვებისას ვიყოთ ყურადღებით და გამოვიყენოთ მეთოდები, რომლებიც ამცირებს ამ ცდომილების რისკს [6].
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “End-Digit Preference Bias”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/end-digit-preference-bias/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „საბოლოო რიცხვის უპირატესობის ცდომილება“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/end-digit-preference-bias/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?