დაუცველობის ცდომილება არის ფენომენი, როდესაც ზოგიერთი ადამიანი უფრო მგრძნობიარეა ან უფრო რეზისტენტული ექსპერიმენტული მანევრების მიმართ, რაც კვლევის შედეგებზე გავლენას ახდენს [1].
Vulnerability bias occurs when some individuals are particularly sensitive or resistant to experimental interventions, affecting study outcomes.
დაუცველობის ცდომილება ნიშნავს, რომ ზოგი ადამიანი შეიძლება უფრო მგრძნობიარე იყოს, ვიდრე სხვები, როდესაც კვლევაში მონაწილეობს. ეს ნიშნავს, რომ კვლევის შედეგები შეიძლება განსხვავებული იყოს, თუ ყველა ადამიანი ერთნაირად არ რეაგირებს.
სოფელში ექიმი ნინო მოსახლეობას აცრებს სთავაზობს. ზოგიერთი ადამიანი ძალიან სწრაფად რეაგირებს და აცრის შემდეგ თავს ცუდად გრძნობს, ზოგი კი საერთოდ არანაირ ცვლილებას არ გრძნობს.
დაუცველობის ცდომილება მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება კვლევის შედეგებზე გავლენას ახდენდეს და არასწორი დასკვნების მიღებას იწვევს. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როდესაც ვაქცინების ან წამლების ეფექტურობას ვსწავლობთ, რადგან განსხვავებული რეაქციები შეიძლება განსხვავებულ შედეგებს იძლეოდეს.
დაუცველობის ცდომილება წარმოიშვა, როდესაც მკვლევარებმა შეამჩნიეს, რომ ზოგიერთი სუბიექტი უფრო მგრძნობიარეა ექსპერიმენტული მანევრების მიმართ, ვიდრე სხვები. ეს ცდომილება შეიძლება გამოიწვიოს კვლევის შედეგების არასწორ ინტერპრეტაციას, რადგან განსხვავებული რეაქციები შეიძლება არ იყოს გათვალისწინებული. დაუცველობის ცდომილების გაზომვა შესაძლებელია სუბიექტების დეტალური დაკვირვებით და მათი რეაქციების შედარებით. ხშირი გაუგებრობაა, რომ ყველა ადამიანი ერთნაირად რეაგირებს, რაც კვლევის შედეგების არასწორ ინტერპრეტაციას იწვევს. ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ კვლევაში მონაწილე ყველა სუბიექტის ინდივიდუალური რეაქციები გათვალისწინებული იყოს, რათა კვლევის შედეგები უფრო სანდო და ზუსტი იყოს.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Vulnerabitity Bias”. Accessed 7 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/vulnerabitity-bias/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „დაუცველობის (მგრძნობელობის, სისუსტის) ცდომილება“. წვდომა 7 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/vulnerabitity-bias/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?