მოხალისეთა (ადრე მომსვლელთა) ცდომილება არის კვლევის ცდომილება, რომელიც წარმოიქმნება, როდესაც კვლევაში მონაწილეობის სურვილი უფრო მეტად აქვთ ჯანმრთელ ადამიანებს, ვიდრე სხვებს [1]. ეს ცდომილება შეიძლება გავლენა იქონიოს კვლევის შედეგების სიზუსტეზე [2].
Volunteer (early comers) bias occurs when healthier individuals are more likely to participate in a study, affecting the accuracy of results.
მოხალისეთა ცდომილება ხდება მაშინ, როდესაც კვლევაში მონაწილეობას უფრო მეტად იღებენ ჯანმრთელი ადამიანები. ეს შეიძლება გამოიწვიოს კვლევის შედეგების შეცდომა, რადგან ისინი არ ასახავენ მთლიან მოსახლეობას.
სოფლის ბაზარში, ექიმი ნინოს სურს ჩაატაროს კვლევა მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე. ის ხედავს, რომ პირველ რიგში მოხალისეები არიან ისინი, ვინც ხშირად დადიან სპორტზე და ჯანსაღად იკვებებიან.
მოხალისეთა ცდომილება მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება შეცვალოს კვლევის შედეგები და გამოიწვიოს არასწორი დასკვნები. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სფეროში, სადაც გადაწყვეტილებები ხშირად ეფუძნება კვლევების შედეგებს.
მოხალისეთა (ადრე მომსვლელთა) ცდომილება წარმოიქმნება, როდესაც კვლევაში მონაწილეობის სურვილი უფრო მეტად აქვთ ჯანმრთელ ადამიანებს, რაც იწვევს კვლევის შედეგების შეცდომას [1]. ეს ცდომილება განსაკუთრებით ხშირია ეპიდემიოლოგიურ კვლევებში, სადაც მნიშვნელოვანია მონაწილეთა ნიმუშის სიზუსტე [2]. მოხალისეთა ცდომილების გაზომვა შესაძლებელია სხვადასხვა მეთოდით, მაგალითად, მონაწილეთა დემოგრაფიული მონაცემების ანალიზით [3]. ხშირი შეცდომა არის ის, რომ მკვლევარები არ ითვალისწინებენ ამ ცდომილებას, რაც იწვევს არასწორ დასკვნებს [4]. ამიტომ, მნიშვნელოვანია, რომ კვლევები ჩატარდეს ისე, რომ მოხალისეთა ცდომილება მინიმუმამდე შემცირდეს [5].
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Volunteer (Early Comers) Bias”. Accessed 7 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/volunteer-early-comers-bias/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „მოხალისეთა (ადრე მომსვლელთა) ცდომილება“. წვდომა 7 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/volunteer-early-comers-bias/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?