მრავალი მიზეზის თეორია აღიარებს, რომ დაავადების განვითარება ხშირად მრავალი ფაქტორის ერთობლიობით ხდება[1]. ეს თეორია განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ქრონიკული დაავადებების შესწავლისას[2].
Multiple Cause Theory recognizes that the development of a disease often results from a combination of multiple factors.
როცა ადამიანი ავადდება, ხშირად ეს მხოლოდ ერთი მიზეზით არ ხდება. მაგალითად, გულის დაავადება შეიძლება გამოწვეული იყოს როგორც არასწორი კვებით, ასევე სტრესით და მემკვიდრეობით. ამიტომ, ექიმები ცდილობენ ყველა შესაძლო მიზეზი გაითვალისწინონ.
სოფელში, ნინო და მისი ბებია ბაზარში წავიდნენ. ბებიამ ნინოს უთხრა, რომ ჯანსაღი საკვები უნდა იყიდოს, რადგან მისი მამა გულის დაავადებით იტანჯება. ნინომ გაიხსენა, რომ ექიმმა თქვა, რომ ეს დაავადება შეიძლება სტრესითაც იყოს გამოწვეული.
მრავალი მიზეზის თეორია მნიშვნელოვანია, რადგან ის საშუალებას აძლევს ექიმებს და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სპეციალისტებს უკეთ გაიგონ დაავადებების წარმოშობის კომპლექსური ბუნება. ეს ცოდნა ეხმარება მათ, რომ უფრო ეფექტური პრევენციული და სამკურნალო სტრატეგიები შეიმუშაონ.
მრავალი მიზეზის თეორიის წარმოშობა უკავშირდება იმ იდეას, რომ დაავადებები ხშირად არ არის გამოწვეული მხოლოდ ერთი ფაქტორით, არამედ მრავალი ფაქტორის ერთობლიობით. ეს თეორია განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი გახდა მე-20 საუკუნის მეორე ნახევარში, როცა ქრონიკული არაინფექციური დაავადებები, როგორიცაა დიაბეტი და გულის დაავადებები, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის მთავარი გამოწვევები გახდა. მრავალი მიზეზის თეორია საშუალებას იძლევა, რომ დაავადების განვითარების პროცესში გაითვალისწინოს როგორც გენეტიკური, ასევე გარემოსმიერი და ქცევითი ფაქტორები. ამ თეორიის ერთ-ერთი გავრცელებული გაუგებრობაა, რომ ყველა ფაქტორი თანაბრად მნიშვნელოვანია, თუმცა რეალურად ზოგიერთი ფაქტორი უფრო ძლიერი გავლენას ახდენს, ვიდრე სხვები. ამ თეორიის სწორი გაგება და გამოყენება ეხმარება ექიმებს და მკვლევარებს, რომ უკეთ შეიმუშაონ პრევენციული და სამკურნალო სტრატეგიები, რაც საბოლოოდ ხელს უწყობს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის გაუმჯობესებას.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Multiple Cause Theory (Multiple Causation)”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/multiple-cause-theory-multiple-causation/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „მრავალი მიზეზის თეორია (მრავლობითი მიზეზობრიობა)“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/multiple-cause-theory-multiple-causation/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?