შედეგების შემდგომი მნიშვნელობის ცდომილება არის ფენომენი, როდესაც კვლევის შედეგების შეფასება ხდება მონაცემების ანალიზის შემდეგ, რაც შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი დასკვნები [1].
Post-hoc significance bias occurs when conclusions are drawn after examining the data, potentially leading to incorrect inferences.
შედეგების შემდგომი მნიშვნელობის ცდომილება ხდება, როცა კვლევის შედეგების შეფასება ხდება მონაცემების ნახვის შემდეგ. ეს შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი დასკვნები და შეცდომები. მნიშვნელოვანია, რომ კვლევები სწორად ჩატარდეს თავიდანვე.
სოფელში ექიმი ნინოს კვლევა ჰქონდა ჩატარებული, მაგრამ მან შედეგები მხოლოდ მას შემდეგ შეაფასა, რაც ყველა მონაცემი ნახა. ამან გამოიწვია, რომ მან არასწორი დასკვნები გააკეთა და პაციენტებს არასწორი რჩევები მისცა.
შედეგების შემდგომი მნიშვნელობის ცდომილება მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი დასკვნები და გადაწყვეტილებები, რაც გავლენას მოახდენს საზოგადოებრივ ჯანმრთელობაზე. ეს ცდომილება შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი სამედიცინო რეკომენდაციები ან პოლიტიკის შეცდომები.
შედეგების შემდგომი მნიშვნელობის ცდომილება წარმოიშვა კვლევების პროცესში, როდესაც მონაცემების ანალიზის შემდეგ ხდება შედეგების შეფასება. ეს ფენომენი ხშირად იწვევს არასწორი დასკვნების გაკეთებას, რადგან მონაცემების შერჩევა ხდება შედეგების მიხედვით, რაც არღვევს კვლევის ობიექტურობას. მისი ძირითადი პრობლემა ის არის, რომ კვლევის შედეგები შეიძლება იყოს შემთხვევითი და არა რეალური. ამ ცდომილების თავიდან აცილება შესაძლებელია წინასწარ განსაზღვრული კვლევის დიზაინის გამოყენებით და მონაცემების ანალიზის პროცესის მკაცრი დაცვით. ხშირად ადამიანები ფიქრობენ, რომ მონაცემების ნახვის შემდეგ შედეგების შეფასება უფრო ზუსტია, მაგრამ ეს არასწორია და კვლევის შედეგების სანდოობას ამცირებს.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Post-Hoc Significance Bias”. Accessed 9 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/post-hoc-significance-bias/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „შედეგების შემდგომი მნიშვნელობის (მნიშვნელოვნების) ცდომილება“. წვდომა 9 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/post-hoc-significance-bias/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?