გამოქვეყნების შემდგომი ცდომილება არის ის, როცა კვლევის შედეგები არასწორად განზოგადდება სხვა პოპულაციებზე [1]. ეს ცდომილება შეიძლება გამოიწვიოს არასწორმა ინტერპრეტაციამ ან მონაცემების შეზღუდულობამ [2].
Post-publication bias occurs when published results are incorrectly generalized to other populations.
გამოქვეყნების შემდგომი ცდომილება არის ის, როცა კვლევის შედეგები არასწორად ვრცელდება სხვა ადამიანებზე ან ჯგუფებზე. ეს შეიძლება მოხდეს, თუ კვლევა მხოლოდ ერთ კონკრეტულ ჯგუფზე ჩატარდა და შედეგები სხვა ჯგუფებზე არასწორად განზოგადდა. ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ კვლევის შედეგები სწორად იქნას გააზრებული.
სოფლის ბაზარში, მარიამმა თქვა, რომ ახალი წამალი ყველა ადამიანს ეხმარება, რადგან ჟურნალში ასე წაიკითხა. ნინო კი ფიქრობს, რომ ეს წამალი მხოლოდ იმ ხალხისთვისაა, ვინც კვლევაში მონაწილეობდა.
გამოქვეყნების შემდგომი ცდომილება მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი გადაწყვეტილებები ჯანმრთელობის სფეროში. ეს ცდომილება განსაკუთრებით სარისკოა, როცა კვლევის შედეგები ფართო საზოგადოებისთვის ვრცელდება. ამიტომ, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებმა უნდა იცოდნენ, როგორ განასხვავონ სწორი და არასწორი განზოგადებები.
გამოქვეყნების შემდგომი ცდომილება წარმოიშვა, როცა კვლევის შედეგები არასწორად ვრცელდება სხვა პოპულაციებზე, რაც შეიძლება გამოწვეული იყოს კვლევის შეზღუდულობებით ან არასწორი ინტერპრეტაციით. ეს ცდომილება ხშირად ხდება, როცა კვლევის შედეგები ფართო აუდიტორიას მიეწოდება და არ ხდება მათი სწორად გააზრება. მაგალითად, თუ კვლევა ჩატარდა მხოლოდ ერთ კონკრეტულ ასაკობრივ ჯგუფზე, შედეგები შეიძლება არასწორად განზოგადდეს სხვა ასაკობრივ ჯგუფებზე. ამ ცდომილების გაზომვა რთულია, რადგან ის დამოკიდებულია კვლევის დიზაინზე და მონაცემების ხარისხზე. ხშირი გაუგებრობაა ის, რომ ადამიანები ფიქრობენ, თითქოს ყველა კვლევის შედეგი შეიძლება განზოგადდეს ყველა პოპულაციაზე, რაც არასწორია. ამიტომ, მნიშვნელოვანია, რომ კვლევის შედეგები სწორად იქნას გაანალიზებული და გააზრებული, რათა თავიდან ავიცილოთ არასწორი გადაწყვეტილებები საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სფეროში.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Post-Publication Bias”. Accessed 9 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/post-publication-bias/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „გამოქვეყნების შემდგომი ცდომილება“. წვდომა 9 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/post-publication-bias/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?