ეფექტის ზომა არის სტატისტიკური მაჩვენებელი, რომელიც აჩვენებს, რამდენად დიდია განსხვავება ან კავშირი ორ ან მეტ ჯგუფს შორის [1]. იგი გამოიყენება კვლევის შედეგების მნიშვნელობის დასადგენად [2].
Effect size is a statistical measure that quantifies the magnitude of difference or association between groups.
ეფექტის ზომა გვეხმარება გავიგოთ, რამდენად დიდია ცვლილება ან განსხვავება სხვადასხვა ჯგუფებს შორის. მაგალითად, თუ ვსწავლობთ, როგორ მოქმედებს ახალი წამალი, ეფექტის ზომა გვიჩვენებს, რამდენად კარგად მუშაობს ის სხვა წამლებთან შედარებით.
სოფელში ექიმი ნინოსთან მივიდა პაციენტი, რომელიც ახალი წამლის შესახებ სმენია. ნინომ აუხსნა, რომ წამალი კარგად მუშაობს, რადგან მისი ეფექტის ზომა მაღალია და ეს ნიშნავს, რომ პაციენტებს უკეთესად გრძნობენ.
ეფექტის ზომა მნიშვნელოვანია, რადგან ის გვაძლევს საშუალებას გავიგოთ, რამდენად ეფექტურია სამედიცინო ჩარევები. ეს ეხმარება ექიმებს და მკვლევარებს მიიღონ გადაწყვეტილებები მკურნალობის მეთოდების შესახებ. ასევე, ეფექტის ზომა ხელს უწყობს კვლევის შედეგების უკეთ გაგებას და მათი პრაქტიკაში გამოყენების შესაძლებლობას.
ეფექტის ზომა პირველად შემოიღეს XX საუკუნის დასაწყისში, რათა უკეთ გაეგოთ კვლევის შედეგების მნიშვნელობა [1]. იგი მოიცავს სხვადასხვა მეთოდებს, როგორებიცაა კოენის დ, ფიშერის ზეტა და სხვები, რომლებიც გამოიყენება სხვადასხვა ტიპის მონაცემებისთვის [2]. ეფექტის ზომა გვიჩვენებს არა მხოლოდ სტატისტიკურ მნიშვნელობას, არამედ პრაქტიკულ მნიშვნელობასაც, რაც მნიშვნელოვანია კვლევის შედეგების ინტერპრეტაციისთვის [3]. ხშირად ადამიანები ფიქრობენ, რომ სტატისტიკური მნიშვნელობა საკმარისია დასკვნისთვის, მაგრამ ეფექტის ზომა გვიჩვენებს, რამდენად მნიშვნელოვანია ეს განსხვავება რეალურ ცხოვრებაში [4]. ამიტომ, ეფექტის ზომა აუცილებელია კვლევის შედეგების სრულყოფილი გაგებისთვის და მათი პრაქტიკაში გამოყენებისთვის [5].
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Effect size”. Accessed 7 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/effect-size/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „ეფექტის ზომა“. წვდომა 7 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/effect-size/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?