იოდის დეფიციტთან დაკავშირებული მრავალკვანძოვანი ჩიყვი არის მდგომარეობა, რომელიც გამოწვეულია იოდის ნაკლებობით და ხასიათდება ფარისებრი ჯირკვლის მრავალკვანძოვანი გადიდებით [1]. ეს მდგომარეობა ხშირად გვხვდება იმ რეგიონებში, სადაც იოდის მიღება საკმარისი არ არის [2].
Iodine-deficiency-related multinodular goitre is a condition caused by insufficient iodine intake, characterized by an enlarged thyroid gland with multiple nodules.
იოდის ნაკლებობა იწვევს ფარისებრი ჯირკვლის გადიდებას, რაც ცნობილია როგორც ჩიყვი. ეს მდგომარეობა ხშირად გვხვდება იმ ადგილებში, სადაც იოდის მიღება საკმარისი არ არის. იოდის მიღება მნიშვნელოვანია ჯანმრთელობისთვის.
სოფელში, მარიამი ექიმთან მივიდა, რადგან მისი კისერი გადიდებული იყო. ექიმმა უთხრა, რომ ეს იოდის ნაკლებობის გამო იყო და ურჩია იოდირებული მარილის მიღება.
იოდის დეფიციტთან დაკავშირებული მრავალკვანძოვანი ჩიყვი მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს მოსახლეობის ჯანმრთელობაზე, განსაკუთრებით იმ რეგიონებში, სადაც იოდის მიღება შეზღუდულია. საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებისთვის მნიშვნელოვანია ამ მდგომარეობის დროული გამოვლენა და მართვა, რათა თავიდან აიცილონ სერიოზული გართულებები.
იოდის დეფიციტი არის მდგომარეობა, რომელიც გამოწვეულია ორგანიზმში იოდის არასაკმარისი რაოდენობით. ეს ნივთიერება აუცილებელია ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონების წარმოებისთვის, რომლებიც მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ მეტაბოლიზმის რეგულაციაში [1]. იოდის ნაკლებობის გამო, ფარისებრი ჯირკვალი იწყებს გადიდებას, რათა მეტი ჰორმონი გამოიმუშაოს, რაც იწვევს მრავალკვანძოვანი ჩიყვის განვითარებას [2].
ამ მდგომარეობის დიაგნოსტიკა ხდება ფარისებრი ჯირკვლის ულტრაბგერითი გამოკვლევით და სისხლის ანალიზით, რომელიც აჩვენებს ჰორმონების დონეს. ხშირად, ადამიანები არ იციან, რომ იოდის ნაკლებობა შეიძლება იყოს მათი ჯანმრთელობის პრობლემების მიზეზი, რაც იწვევს დიაგნოზის დაგვიანებას [3].
იოდის დეფიციტის პრევენცია შესაძლებელია იოდირებული მარილის გამოყენებით და იოდით მდიდარი საკვების მიღებით. თუმცა, ზოგიერთ რეგიონში, მოსახლეობას არ აქვს წვდომა ამ პროდუქტებზე, რაც ზრდის ჩიყვის განვითარების რისკს.
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებისთვის მნიშვნელოვანია მოსახლეობის განათლება იოდის მნიშვნელობაზე და იოდირებული პროდუქტების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა, რათა თავიდან აიცილონ იოდის დეფიციტთან დაკავშირებული პრობლემები.
- 1. Zimmermann MB. Iodine deficiency. Endocrine Reviews; 2009. doi:10.1210/er.2009-0011
- 2. WHO. Iodine deficiency in Europe: A continuing public health problem; 2007.
- 3. Andersson M, Karumbunathan V, Zimmermann MB. Global iodine status in 2011 and trends over the past decade. The Journal of Nutrition; 2012. doi:10.3945/jn.111.149393
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Iodine-deficiency-related multinodular goitre”. Accessed 11 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/iodine-deficiency-related-multinodular-goitre/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „იოდის დეფიციტთან დაკავშირებული მრავალკვანძოვანი ჩიყვი“. წვდომა 11 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/iodine-deficiency-related-multinodular-goitre/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?