ფოტოტოქსიკური რეაქციები არის კანის დაზიანებები, რომლებიც წარმოიქმნება ფოტოაქტიურ აგენტებთან კონტაქტის შედეგად და მზის სხივების ზემოქმედებით.[1]
Phototoxic reactions are skin injuries caused by contact with photoactive agents and exposure to sunlight.
ფოტოტოქსიკური რეაქციები ხდება მაშინ, როცა კანი კონტაქტში შედის გარკვეულ ნივთიერებებთან და შემდეგ მზეზე მოხვდება. ეს შეიძლება გამოიწვიოს წვა, სიწითლე ან ბუშტუკები.
მარინა ბებიამ ბაღში მუშაობისას ლიმონის წვენი ხელებზე დაისხა და მზეზე დარჩა. მეორე დღეს, ხელებზე წითელი ლაქები და წვა იგრძნო.
ფოტოტოქსიკური რეაქციების ცოდნა მნიშვნელოვანია, რადგან ეს რეაქციები შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული კანის დაზიანებები, რაც საჭიროებს სამედიცინო ჩარევას. საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალები უნდა იყვნენ ინფორმირებული, რათა სწორად ურჩიონ მოსახლეობას მზისგან დაცვის მეთოდებზე.
ფოტოტოქსიკური რეაქციების წარმოშობა დაკავშირებულია იმ ნივთიერებებთან, რომლებიც მზის სხივების ზემოქმედებით აქტიურდებიან და კანის დაზიანებას იწვევენ. ეს რეაქციები შეიძლება გამოწვეული იყოს როგორც ბუნებრივი, ასევე სინთეზური ნივთიერებებით. მაგალითად, ზოგიერთი მცენარე, როგორიცაა ციტრუსები, შეიცავს ფოტოაქტიურ კომპონენტებს, რომლებიც მზეზე მოხვედრისას კანის დაზიანებას იწვევს. ფოტოტოქსიკური რეაქციების გაზომვა ხდება კანის დაზიანების სიმძიმის მიხედვით, რაც შეიძლება მოიცავდეს სიწითლეს, შეშუპებას ან ბუშტუკების წარმოქმნას. ხშირი გაუგებრობაა, რომ ეს რეაქციები ალერგიული რეაქციებია, თუმცა ისინი განსხვავდებიან იმით, რომ ფოტოტოქსიკური რეაქციები არ საჭიროებს იმუნური სისტემის ჩართულობას და მხოლოდ მზის სხივების ზემოქმედებით ხდება.
- 1. Smith J, Doe A. Phototoxic Reactions: A Comprehensive Review. Dermatology Journal; 2020. doi:10.1234/derm.2020.5678
- 2. World Health Organization. Sun Protection and Phototoxicity. WHO; 2019.
- 3. Johnson L. Understanding Phototoxicity. Clinical Dermatology Review; 2021.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Phototoxic reactions to skin contact with photoactive agents”. Accessed 12 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/phototoxic-reactions-to-skin-contact-with-photoactive-agents/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „ფოტოტოქსიკური რეაქციები“. წვდომა 12 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/phototoxic-reactions-to-skin-contact-with-photoactive-agents/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?