ასაკზე დაფუძნებული ჯანდაცვის სამსახურის ნორმები გულისხმობს ასაკობრივი ზღვარის დადგენას, რომელიც განსაზღვრავს ვინ მიიღებს ჯანდაცვის სერვისებს [1]. ეს შეიძლება იყოს პენსიაზე გასვლის ასაკი ან სხვა ასაკობრივი კრიტერიუმი [2].
Age based health service rationing involves setting age limits to determine who receives healthcare services.
ასაკზე დაფუძნებული ჯანდაცვის ნორმები ნიშნავს, რომ ზოგი სერვისი მხოლოდ გარკვეული ასაკის ადამიანებისთვის არის ხელმისაწვდომი. მაგალითად, ზოგჯერ ასაკოვანი ადამიანები ვერ იღებენ გარკვეულ სამედიცინო მომსახურებას, რადგან მათი ასაკი ზღვარს სცდება.
მარიამი სოფელში ცხოვრობს და მისი ბებია ხშირად ექიმთან დადის. ერთ დღეს ბებიას უთხრეს, რომ გარკვეული გამოკვლევა მისთვის აღარ არის ხელმისაწვდომი, რადგან ასაკობრივ ზღვარს სცდება.
ასაკზე დაფუძნებული ჯანდაცვის ნორმები მნიშვნელოვანია, რადგან ის განსაზღვრავს, ვინ მიიღებს საჭირო სამედიცინო დახმარებას. ეს საკითხი განსაკუთრებით აქტუალურია საქართველოში, სადაც მოსახლეობის დაბერება ხდება და ჯანდაცვის რესურსები შეზღუდულია.
ასაკზე დაფუძნებული ჯანდაცვის ნორმების წარმოშობა უკავშირდება რესურსების მართვის საჭიროებას ჯანდაცვის სისტემაში. ეს მიდგომა ხშირად გამოიყენება, როდესაც ჯანდაცვის რესურსები შეზღუდულია და საჭიროა მათი რაციონალური განაწილება [1]. ასაკობრივი ზღვარი შეიძლება იყოს პენსიაზე გასვლის ასაკი ან სხვა კრიტერიუმი, რაც დამოკიდებულია ქვეყნის პოლიტიკაზე [2]. ამ ნორმების განსაზღვრა რთულია, რადგან ის მოითხოვს ბალანსის დაცვას სამართლიანობასა და ეფექტურობას შორის [3]. ხშირად გაუგებრობა წარმოიშობა, როდესაც ადამიანები ფიქრობენ, რომ ეს მიდგომა დისკრიმინაციულია ასაკოვანი პირების მიმართ, თუმცა მისი მიზანია რესურსების მაქსიმალური გამოყენება [4].
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Age Based Health Service Rationing”. Accessed 9 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/age-based-health-service-rationing/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „ასაკზე დაფუძნებული ჯანდაცვის სამსახურის ნორმები“. წვდომა 9 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/age-based-health-service-rationing/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?