საშუალო არის სიდიდეთა რიგის მახასიათებელი, რომელიც გვაძლევს შეჯამებულ წარმოდგენას მათი განაწილების შესახებ[1]. ეს ტერმინი ხშირად მოიცავს როგორც არითმეტიკულ, ისე გეომეტრიულ საშუალოს[2].
Average is a measure that provides a summary representation of a set of values.
საშუალო არის რიცხვი, რომელიც გვიჩვენებს, როგორია სიდიდეთა რიგის ზოგადი სურათი. მაგალითად, თუ გვაქვს რამდენიმე რიცხვი, საშუალო გვეტყვის, როგორია მათი საერთო დონე.
სოფლის ბაზარში ნინო და მარიკა ვაშლებს ყიდულობენ. ნინო ამბობს: "დღეს ვაშლების საშუალო ფასი 2 ლარია", რაც ნიშნავს, რომ ზოგადად ვაშლები ამ ფასად იყიდება.
საშუალო მნიშვნელოვანია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პროფესიონალებისთვის, რადგან ის ეხმარება მონაცემების ანალიზში და გადაწყვეტილებების მიღებაში. საშუალო მაჩვენებლები ხშირად გამოიყენება დაავადებების გავრცელების ანალიზისთვის და რესურსების განაწილებისთვის.
საშუალო ტერმინი მომდინარეობს ლათინური სიტყვიდან 'medius', რაც ნიშნავს შუას. ეს ტერმინი გამოიყენება სხვადასხვა სფეროში, მათ შორის სტატისტიკაში, ეკონომიკაში და საზოგადოებრივ ჯანმრთელობაში. საშუალო შეიძლება იყოს არითმეტიკული, გეომეტრიული ან ჰარმონიული, რაც დამოკიდებულია მონაცემთა ტიპზე და ანალიზის მიზანზე. არითმეტიკული საშუალო ყველაზე გავრცელებული ფორმაა, რომელიც გამოითვლება სიდიდეთა ჯამის გაყოფით მათი რაოდენობაზე. თუმცა, ხშირად ხდება მისი არასწორი გამოყენება, როდესაც მონაცემთა განაწილება არ არის ნორმალური. მაგალითად, თუ მონაცემთა რიგში არის რამდენიმე ძალიან მაღალი ან ძალიან დაბალი მნიშვნელობა, არითმეტიკული საშუალო შეიძლება არ ასახავდეს რეალურ სურათს. ამიტომ, მნიშვნელოვანია, რომ პროფესიონალებმა იცოდნენ, როდის და როგორ გამოიყენონ სხვადასხვა ტიპის საშუალო სწორად.
Pkhakadze G. Average. In: Georgian Dictionary of Public Health (Chapter 1). Georgian Medical Journal. 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/average/
Was this article helpful?