ბიოაკუმულაცია არის პროცესი, რომლის დროსაც ქიმიური ნივთიერებები ორგანიზმში გროვდება და მათი კონცენტრაცია იზრდება, რადგან შეწოვის სიჩქარე აღემატება გამოდევნის სიჩქარეს [1].
Bioaccumulation is the process where chemical substances accumulate in an organism, increasing in concentration because absorption exceeds excretion.
ბიოაკუმულაცია ნიშნავს, რომ ორგანიზმში ქიმიური ნივთიერებები გროვდება და მათი რაოდენობა იზრდება. ეს ხდება მაშინ, როცა ორგანიზმი ვერ ახერხებს ამ ნივთიერებების გამოდევნას ისე სწრაფად, როგორც ისინი შედიან.
სოფლის ბაზარში, ნინო ბებიამ შეიძინა ახალი ბოსტნეული. მან იცის, რომ ზოგიერთი ქიმიური ნივთიერება შეიძლება გროვდეს ორგანიზმში, ამიტომ ცდილობს, რომ ყოველთვის კარგად გარეცხოს პროდუქტები.
ბიოაკუმულაცია მნიშვნელოვანია, რადგან ეს პროცესი შეიძლება გამოიწვიოს ტოქსიკური ნივთიერებების დაგროვება ორგანიზმში, რაც ჯანმრთელობის პრობლემებს იწვევს. საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებისთვის ეს ცოდნა აუცილებელია, რათა გააფრთხილონ მოსახლეობა და შეიმუშავონ უსაფრთხოების ზომები.
ბიოაკუმულაციის პროცესი იწყება მაშინ, როდესაც ორგანიზმი შედის ქიმიური ნივთიერება, რომელიც ვერ გამოდის ისე სწრაფად, როგორც შედის. ეს შეიძლება მოხდეს სხვადასხვა გზით, მაგალითად, საკვების, წყლის ან ჰაერის მეშვეობით. ბიოაკუმულაციის გაზომვა რთულია, რადგან საჭიროა ორგანიზმის სხვადასხვა ნაწილში ქიმიური ნივთიერებების კონცენტრაციის განსაზღვრა. ხშირად ადამიანები ფიქრობენ, რომ ბიოაკუმულაცია მხოლოდ მავნე ნივთიერებებს ეხება, მაგრამ ეს პროცესი შეიძლება მოხდეს სასარგებლო ნივთიერებებთანაც. მნიშვნელოვანია, რომ საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სფეროში მომუშავეებმა იცოდნენ ბიოაკუმულაციის რისკები და შეძლონ მოსახლეობის ინფორმირება ამ საკითხზე.
Pkhakadze G. Bioaccumulation. In: Georgian Dictionary of Public Health (Chapter 1). Georgian Medical Journal. 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/bioaccumulation/
Was this article helpful?