კონტროლის დიაგრამა არის გრაფიკული ინსტრუმენტი, რომელიც გამოიყენება პროცესის მონიტორინგისთვის და მისი სტაბილურობის შესამოწმებლად [1]. ის აჩვენებს მონაცემების ცვლილებებს დროთა განმავლობაში და იძლევა საშუალებას, გამოვლენოს პროცესის ცვლილებები [2].
A control chart is a graphical tool used to monitor and assess the stability of a process over time.
კონტროლის დიაგრამა არის გრაფა, რომელიც გვიჩვენებს, როგორ იცვლება მონაცემები დროთა განმავლობაში. ის გვეხმარება, გავიგოთ, არის თუ არა პროცესი სტაბილური და სწორად მიმდინარეობს თუ არა. ეს მნიშვნელოვანია, რომ ვიცოდეთ, როდის არის საჭირო ჩარევა.
სოფლის კლინიკაში ექიმი ნინო ყოველდღიურად აკვირდება პაციენტების ტემპერატურას. ის იყენებს კონტროლის დიაგრამას, რომ დაინახოს, როდის არის ტემპერატურა ნორმალური და როდის უნდა ჩაერიოს.
კონტროლის დიაგრამები მნიშვნელოვანია, რადგან ისინი ეხმარებიან ჯანდაცვის პროფესიონალებს პროცესების მონიტორინგში და გაუმჯობესებაში. მათი დახმარებით შესაძლებელია დროულად გამოვლინდეს პრობლემები და განხორციელდეს საჭირო ჩარევები, რაც საბოლოოდ აუმჯობესებს პაციენტების მოვლას.
კონტროლის დიაგრამების წარმოშობა უკავშირდება უოლტერ შიუარტს, რომელიც 1920-იან წლებში მუშაობდა ბელის ლაბორატორიებში. მისი მიზანი იყო პროცესების სტაბილურობის შეფასება და გაუმჯობესება. კონტროლის დიაგრამა აჩვენებს მონაცემების ცვლილებებს დროთა განმავლობაში და საშუალებას იძლევა, გამოვლენოს პროცესის ცვლილებები, რომლებიც შეიძლება გამოწვეული იყოს შემთხვევითი ან სისტემური ფაქტორებით. მისი გამოყენება შესაძლებელია სხვადასხვა სფეროში, მათ შორის ჯანდაცვაში, წარმოებაში და მომსახურებაში. ხშირად, კონტროლის დიაგრამების არასწორი გაგება შეიძლება გამოიწვიოს პროცესის არასწორი შეფასება. ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ პროფესიონალებმა იცოდნენ, როგორ გამოიყენონ ეს ინსტრუმენტი სწორად, რათა მიიღონ ზუსტი ინფორმაცია და მიიღონ სწორი გადაწყვეტილებები.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Control chart”. Accessed 9 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/control-chart/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „მართვის გრაფიკი“. წვდომა 9 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/control-chart/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?