განაწილებითი ეფექტურობა ნიშნავს რესურსების ისეთ განაწილებას, რომ მაქსიმალური სარგებელი მიიღოს საზოგადოებამ [1]. ეს გულისხმობს, რომ რესურსები უნდა მიეწოდოს იმ სფეროებს, სადაც ისინი ყველაზე მეტად საჭიროა [2].
Distributional efficiency refers to the allocation of resources in a way that maximizes societal benefit.
განაწილებითი ეფექტურობა ნიშნავს, რომ რესურსები ისე უნდა განაწილდეს, რომ რაც შეიძლება მეტი სარგებელი მიიღოს საზოგადოებამ. მაგალითად, თუ სოფელში მხოლოდ ერთი ექიმია, ის უნდა იყოს იქ, სადაც ყველაზე მეტი პაციენტია. ეს ხელს უწყობს, რომ ყველა ადამიანს ჰქონდეს წვდომა საჭირო სამედიცინო დახმარებაზე.
სოფლის ბაზარში მარიამი და მისი მეგობარი ნინო საუბრობენ. მარიამი ამბობს, რომ სოფელში ახალი ექიმი მოვიდა და ახლა უფრო სწრაფად შეუძლიათ სამედიცინო დახმარების მიღება. ნინო პასუხობს, რომ ეს ნამდვილად კარგია, რადგან ადრე ექიმთან მისასვლელად ქალაქში უნდა წასულიყვნენ.
განაწილებითი ეფექტურობა მნიშვნელოვანია, რადგან ის უზრუნველყოფს, რომ რესურსები სწორად მიეწოდოს იმ სფეროებს, სადაც ისინი ყველაზე მეტად საჭიროა. ეს ხელს უწყობს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის გაუმჯობესებას და უზრუნველყოფს, რომ ყველა ადამიანს ჰქონდეს წვდომა საჭირო სამედიცინო დახმარებაზე. საქართველოსთვის ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან რესურსების შეზღუდულობა ხშირად პრობლემას წარმოადგენს.
განაწილებითი ეფექტურობის ცნება წარმოიშვა ეკონომიკაში და გულისხმობს რესურსების ისეთ განაწილებას, რომ მაქსიმალური სარგებელი მიიღოს საზოგადოებამ. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ჯანდაცვის სფეროში, სადაც რესურსები ხშირად შეზღუდულია და საჭიროა მათი ეფექტური გამოყენება. განაწილებითი ეფექტურობის გაზომვა შესაძლებელია სხვადასხვა მეთოდით, მაგალითად, რესურსების გამოყენების ეფექტურობის ანალიზით. ხშირად გავრცელებული არასწორი წარმოდგენაა, რომ განაწილებითი ეფექტურობა მხოლოდ ეკონომიკურ სარგებელს გულისხმობს, თუმცა ის ასევე მოიცავს სოციალურ და ჯანმრთელობის სარგებელს. საქართველოში, სადაც ჯანდაცვის რესურსები შეზღუდულია, განაწილებითი ეფექტურობა განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს, რადგან ის უზრუნველყოფს, რომ ყველა ადამიანს ჰქონდეს წვდომა საჭირო სამედიცინო დახმარებაზე.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Distributional efficiency”. Accessed 7 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/distributional-efficiency/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „განაწილების ეფექტიანობა“. წვდომა 7 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/distributional-efficiency/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?