ენდემურობა მალარიის გავრცელების მუდმივი დონეა გარკვეულ გეოგრაფიულ არეალში[1].
Endemicity refers to the constant presence of malaria within a specific geographic area.
ენდემურობა ნიშნავს, რომ მალარია მუდმივად არსებობს გარკვეულ რეგიონში. ეს ნიშნავს, რომ დაავადება იქ ჩვეულებრივია და მოსახლეობა მასთან შეჩვეულია.
სოფელში, სადაც ნანა ცხოვრობს, მალარია ჩვეულებრივი მოვლენაა. ნანას ბებია ხშირად უყვება, როგორ იცავდნენ თავს მალარიისგან, როცა ის პატარა იყო.
ენდემურობის ცოდნა მნიშვნელოვანია საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებისთვის, რადგან ის ეხმარება მათ დაავადების მართვაში. მალარიის ენდემურობის დონის განსაზღვრა ეხმარება რესურსების სწორად განაწილებაში და პრევენციული ღონისძიებების გატარებაში.
ენდემურობის ცნება მომდინარეობს ბერძნული სიტყვიდან „ენ-დემოს“, რაც ნიშნავს „ხალხში“. ეს ტერმინი გამოიყენება დაავადების მუდმივი არსებობის აღსანიშნავად გარკვეულ გეოგრაფიულ არეალში. მალარიის ენდემურობა დამოკიდებულია კლიმატურ პირობებზე, მოსახლეობის იმუნურობაზე და სხვა ფაქტორებზე. ენდემურობის დონე შეიძლება იყოს ჰიპოენდემური, მეზოენდემური, ჰიპერენდემური ან ჰოლოენდემური, რაც დამოკიდებულია დაავადების გავრცელების ინტენსიობაზე. ხშირად ენდემურობა არასწორად აღიქმება, როგორც დაავადების კონტროლის შეუძლებლობა, მაგრამ სინამდვილეში ის საშუალებას აძლევს ჯანდაცვის სისტემებს, უკეთესად მართონ და შეამცირონ დაავადების ზემოქმედება.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Endemicity, Malaria (WHO)”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/endemicity-malaria-who/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „ენდემურობა, მალარია (WHO)“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/endemicity-malaria-who/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?