ფაქტორული გეგმა არის კვლევის მეთოდი, რომელიც საშუალებას იძლევა ერთდროულად შეისწავლოს რამდენიმე ფაქტორის ზემოქმედება შედეგზე [1]. იგი ხშირად გამოიყენება კლინიკურ კვლევებში, რათა განისაზღვროს სხვადასხვა ინტერვენციის ეფექტურობა [2].
Factorial design is a research method that allows the study of multiple factors simultaneously.
ფაქტორული გეგმა არის მეთოდი, რომლითაც შესაძლებელია ერთდროულად რამდენიმე სხვადასხვა ფაქტორის გავლენის შესწავლა. მაგალითად, თუ გვსურს გავიგოთ, როგორ მოქმედებს ორი სხვადასხვა წამალი ერთდროულად, ფაქტორული გეგმა დაგვეხმარება ამის გარკვევაში.
სოფლის კლინიკაში ექიმმა ნინომ გადაწყვიტა, რომ ორი სხვადასხვა ვიტამინის ეფექტი შეესწავლა ბავშვებზე. მან ორივე ვიტამინი ერთდროულად მისცა ბავშვებს და დააკვირდა, როგორ შეიცვალა მათი ჯანმრთელობა.
ფაქტორული გეგმა მნიშვნელოვანია, რადგან ის საშუალებას აძლევს მკვლევარებს, შეისწავლონ რამდენიმე ფაქტორის ზემოქმედება ერთდროულად, რაც ამცირებს კვლევის ხარჯებს და დროს. ეს მეთოდი ეხმარება საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებს, გააუმჯობესონ მკურნალობის სტრატეგიები და მიიღონ უფრო ზუსტი შედეგები.
ფაქტორული გეგმის წარმოშობა უკავშირდება მეცნიერულ კვლევებს, სადაც საჭირო იყო რამდენიმე ფაქტორის ერთდროულად შესწავლა. ეს მეთოდი ფართოდ გამოიყენება კლინიკურ კვლევებში, რადგან ის საშუალებას იძლევა, ერთდროულად შეისწავლოს რამდენიმე ინტერვენციის ეფექტი. ფაქტორული გეგმის გამოყენებისას მნიშვნელოვანია სწორად განისაზღვროს თითოეული ფაქტორის გავლენა, რათა შედეგები იყოს სანდო. ხშირად ადამიანები ფიქრობენ, რომ ფაქტორული გეგმა რთული და ძვირია, მაგრამ სინამდვილეში ის ამარტივებს კვლევის პროცესს და ამცირებს ხარჯებს, რაც მას მეტად მიმზიდველს ხდის კვლევებისთვის.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Factorial Design”. Accessed 13 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/factorial-design/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „ფაქტორული გეგმა“. წვდომა 13 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/factorial-design/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?