გლობალური საჯარო კეთილდღეობა არის რესურსი ან სერვისი, რომელიც ყველასთვის ხელმისაწვდომია და მისი გამოყენება არ იწვევს კონკურენციას [1].
A global public good is a resource or service that is accessible to all and does not cause competition.
გლობალური საჯარო კეთილდღეობა არის ისეთი რამ, რაც ყველასთვისაა ხელმისაწვდომი და მისი გამოყენება არავის უშლის ხელს. მაგალითად, სუფთა ჰაერი ან ვაქცინაცია, რომელიც ყველას იცავს დაავადებებისგან.
სოფლის ბაზარში მარიამი და ნინო საუბრობენ, როგორ კარგია, რომ სოფელში ახალი წყლის სისტემა დაამონტაჟეს. ახლა ყველას აქვს სუფთა წყალი და არავის უწევს შორს წასვლა წყლის მოსატანად.
გლობალური საჯარო კეთილდღეობა მნიშვნელოვანია, რადგან ის უზრუნველყოფს ჯანმრთელობის დაცვის სერვისების თანაბარ ხელმისაწვდომობას ყველასთვის. ეს ხელს უწყობს დაავადებების გავრცელების პრევენციას და საერთო ჯანდაცვის მდგომარეობის გაუმჯობესებას საქართველოში.
გლობალური საჯარო კეთილდღეობის კონცეფცია სათავეს იღებს ეკონომიკური თეორიიდან, რომელიც მე-18 საუკუნეში ჩამოყალიბდა. მისი ძირითადი მახასიათებელია ის, რომ მისი გამოყენება ყველას შეუძლია და არ იწვევს კონკურენციას. მაგალითად, ვაქცინაცია არის გლობალური საჯარო კეთილდღეობა, რადგან ის იცავს არა მხოლოდ ვაქცინირებულებს, არამედ მათ გარშემო მყოფებსაც. თუმცა, გლობალური საჯარო კეთილდღეობის უზრუნველყოფა ხშირად რთულია, რადგან ბაზარზე არსებული წარუმატებლობები ხელს უშლის მათ გავრცელებას. ამის გამო, საჭიროა მთავრობის ჩარევა და შესაბამისი პოლიტიკის გატარება, რათა ყველა მოქალაქეს მიეწოდოს ეს სერვისები. ხშირად ადამიანები ფიქრობენ, რომ გლობალური საჯარო კეთილდღეობა მხოლოდ საერთაშორისო დონეზეა მნიშვნელოვანი, მაგრამ სინამდვილეში ის ადგილობრივ დონეზეც დიდ როლს ასრულებს, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საქართველოსთვის.
Pkhakadze G. Global Public Good. In: Georgian Dictionary of Public Health (Chapter 1). Georgian Medical Journal. 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/global-public-good/
Was this article helpful?