იდიოსინკრაზია არის ინდივიდის უნიკალური რეაქცია გარკვეულ ნივთიერებაზე, რომელიც ხშირად გენეტიკური ფაქტორებით არის განპირობებული [1]. ეს რეაქცია შეიძლება იყოს არასწორი და მოულოდნელი [2].
Idiosyncrasy is an individual's unique reaction to a substance, often genetically determined.
იდიოსინკრაზია ნიშნავს, რომ ადამიანი რაღაცაზე განსხვავებულად რეაგირებს, ვიდრე სხვები. ეს შეიძლება იყოს წამალი ან საკვები, რომელიც სხვებისთვის უსაფრთხოა, მაგრამ ამ პირისთვის არა. ხშირად ეს გენეტიკურად არის განპირობებული.
სოფლის ბაზარში მარიამი ყიდულობს ახალ ხილს. ის ცდილობს ახალ ჯიშის ვაშლს, მაგრამ უცებ იგრძნობს, რომ ცუდად ხდება. მისი მეგობარი ნინო ეუბნება, რომ ეს შეიძლება იყოს იდიოსინკრაზია, რადგან ვაშლი ყველასთვის უსაფრთხოა.
იდიოსინკრაზიის ცოდნა მნიშვნელოვანია, რადგან ეს შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული ჯანმრთელობის პრობლემები. საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებმა უნდა იცოდნენ, როგორ ამოიცნონ და მართონ ასეთი რეაქციები, რათა თავიდან აიცილონ პაციენტების დაზიანება.
იდიოსინკრაზიის ცნება პირველად მედიცინაში გამოიყენეს, რათა აღეწერა ინდივიდუალური განსხვავებები მედიკამენტებზე რეაქციაში. ეს განსხვავებები ხშირად გენეტიკური ფაქტორებით არის განპირობებული, რაც ნიშნავს, რომ ერთი და იგივე წამალი შეიძლება სხვადასხვა ადამიანზე განსხვავებულად იმოქმედოს. იდიოსინკრაზიის შეფასება რთულია, რადგან ის არ არის დამოკიდებული დოზაზე ან მედიკამენტის ტიპზე, არამედ ინდივიდის უნიკალურ ბიოლოგიურ მახასიათებლებზე. ხშირად ადამიანები იდიოსინკრაზიას ურევენ ალერგიაში, თუმცა ეს ორი განსხვავებული მოვლენაა. ალერგია არის იმუნური სისტემის რეაქცია, ხოლო იდიოსინკრაზია გენეტიკური თავისებურებაა. იდიოსინკრაზიის სწორად ამოცნობა და მართვა მნიშვნელოვანია, რათა თავიდან აიცილოს პაციენტების დაზიანება და გაუმჯობესდეს მკურნალობის შედეგები.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Idiosyncrasy”. Accessed 9 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/idiosyncrasy/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „იდიოსინკრაზია“. წვდომა 9 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/idiosyncrasy/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?