იძულებითი მკურნალობა არის პროცესი, როდესაც პაციენტს მკურნალობენ მისი ნების გარეშე, რაც ხდება კანონით განსაზღვრული პირობების მიხედვით [1]. ეს პროცესი ხშირად გამოიყენება ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების მქონე პირებისთვის, რომლებიც საფრთხეს უქმნიან საკუთარ ან სხვათა სიცოცხლეს [2].
Involuntary treatment is the process of treating a patient without their consent under legally defined conditions.
იძულებითი მკურნალობა ნიშნავს, რომ ადამიანს მკურნალობენ მისი ნების გარეშე. ეს ხდება მაშინ, როდესაც პირი ვერ აცნობიერებს თავის მდგომარეობას და საფრთხეს უქმნის საკუთარ ან სხვათა სიცოცხლეს. ასეთ დროს, ექიმები და სამართლებრივი ორგანოები იღებენ გადაწყვეტილებას მის მკურნალობაზე.
სოფლის კლინიკაში ექიმმა ნინომ შეამჩნია, რომ პაციენტი გიორგი უცნაურად იქცეოდა და საფრთხეს უქმნიდა სხვებს. ექიმმა გადაწყვიტა, რომ აუცილებელი იყო მისი იძულებითი მკურნალობა, რათა დაეცვა პაციენტი და გარშემომყოფები.
იძულებითი მკურნალობა მნიშვნელოვანია, რადგან ის იცავს პაციენტებს და საზოგადოებას პოტენციური საფრთხეებისგან. ეს პროცესი ეხმარება ფსიქიკური ჯანმრთელობის მქონე პირებს, რომლებიც ვერ აცნობიერებენ თავიანთ მდგომარეობას და საჭიროებენ დახმარებას. საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებისთვის ეს არის რთული, მაგრამ აუცილებელი გადაწყვეტილება, რომელიც მოითხოვს სიფრთხილეს და ეთიკურ მიდგომას.
იძულებითი მკურნალობის ცნება წარმოიშვა ფსიქიკური ჯანმრთელობის სფეროში, სადაც ხშირად ხდება პაციენტების მკურნალობა მათი ნების გარეშე, როდესაც ისინი საფრთხეს უქმნიან საკუთარ ან სხვათა სიცოცხლეს [1]. ეს პროცესი რეგულირდება კანონით და მოიცავს მკაცრ კრიტერიუმებს, რომლებსაც უნდა აკმაყოფილებდეს პაციენტი, რათა მოხდეს მისი იძულებითი მკურნალობა [2]. საქართველოში, იძულებითი მკურნალობა გამოიყენება მხოლოდ უკიდურეს შემთხვევებში და მოითხოვს სასამართლოს ნებართვას [3]. ხშირად ხდება გაუგებრობა, რომ იძულებითი მკურნალობა შეიძლება გამოყენებულ იქნას ნებისმიერ შემთხვევაში, მაგრამ ეს ასე არ არის. ეს პროცესი გამოიყენება მხოლოდ მაშინ, როდესაც პაციენტი ვერ აცნობიერებს თავის მდგომარეობას და არსებობს რეალური საფრთხე [4]. საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებისთვის მნიშვნელოვანია, რომ იცოდნენ ამ პროცესის ყველა ასპექტი და იყვნენ მზად, მიიღონ რთული გადაწყვეტილებები, რომლებიც ემყარება ეთიკურ და სამართლებრივ პრინციპებს [5].
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Involuntary treatment”. Accessed 9 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/involuntary-treatment/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „იძულებითი მკურნალობა“. წვდომა 9 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/involuntary-treatment/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?