მულტიპლიკატური მოდელი არის მეთოდი, რომელიც გამოიყენება ორი ან მეტი ფაქტორის კომბინირებული ეფექტის შესაფასებლად [1].
A model used to assess the combined effect of two or more factors.
მულტიპლიკატური მოდელი არის მეთოდი, რომელიც გვეხმარება გავიგოთ, როგორ მოქმედებენ სხვადასხვა ფაქტორები ერთად. მაგალითად, თუ ერთი ფაქტორი ზრდის რისკს და მეორე ფაქტორიც ზრდის რისკს, მულტიპლიკატური მოდელი გვეუბნება, როგორ იმოქმედებს ეს ორი ფაქტორი ერთად.
სოფელში ექიმი ნინო პაციენტებს უხსნის, როგორ შეიძლება სიგარეტის მოწევა და არასწორი კვება ერთად უფრო მეტად ავნოს ჯანმრთელობას, ვიდრე ცალ-ცალკე.
მულტიპლიკატური მოდელი მნიშვნელოვანია საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებისთვის, რადგან ის ეხმარება მათ უკეთ გაიგონ, როგორ მოქმედებენ სხვადასხვა რისკ-ფაქტორები ერთად. ეს ცოდნა საშუალებას აძლევს მათ, შეიმუშავონ უფრო ეფექტური პრევენციული სტრატეგიები და პროგრამები.
მულტიპლიკატური მოდელი პირველად შემუშავდა ეპიდემიოლოგიაში, რათა უკეთ გაეგოთ, როგორ მოქმედებენ სხვადასხვა ფაქტორები დაავადებების გავრცელებაზე. მისი გამოყენება საშუალებას აძლევს მკვლევარებს, შეაფასონ, როგორ იმოქმედებს ორი ან მეტი ფაქტორი ერთად, რაც მნიშვნელოვანია დაავადებების პრევენციისთვის. მაგალითად, თუ ერთი ფაქტორი ზრდის დაავადების რისკს ორჯერ და მეორე ფაქტორი სამჯერ, მულტიპლიკატური მოდელი გვეუბნება, რომ მათი კომბინირებული ეფექტი შეიძლება იყოს ექვსჯერ მეტი. ხშირად ადამიანები ფიქრობენ, რომ ფაქტორების კომბინირებული ეფექტი უბრალოდ მათი ჯამია, მაგრამ მულტიპლიკატური მოდელი აჩვენებს, რომ ეს ასე არ არის. ეს მოდელი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საზოგადოებრივი ჯანდაცვის კვლევებში, რადგან ის ეხმარება უკეთ გაიგონ, როგორ უნდა მოხდეს რისკების მართვა და პრევენცია.
Pkhakadze G. Multiplicative Model. In: Georgian Dictionary of Public Health (Chapter 1). Georgian Medical Journal. 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/multiplicative-model/
Was this article helpful?