არაგადამდები დაავადებები (NCD) არის ქრონიკული დაავადებები, რომლებიც არ გადადის ერთი ადამიანიდან მეორეზე [1]. ისინი მოიცავს გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებს, დიაბეტს, კიბოს და სუნთქვის ქრონიკულ დაავადებებს [2].
Non-communicable diseases (NCDs) are chronic diseases that are not passed from person to person.
არაგადამდები დაავადებები არის ისეთი დაავადებები, რომლებიც არ გადადის ერთი ადამიანიდან მეორეზე. ეს დაავადებები ხშირად ქრონიკულია და მოიცავს გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებს, დიაბეტს და კიბოს. მათი მართვა და მკურნალობა მნიშვნელოვანია, რადგან ისინი დიდხანს გრძელდება და გავლენას ახდენს ადამიანის ცხოვრების ხარისხზე.
სოფელში, ნინო და მისი მეგობარი მარიკა ბაზარში სეირნობენ. ნინო ეუბნება მარიკას, რომ მისი ბებია დიაბეტით დაავადდა და ახლა ის ცდილობს, რომ ჯანსაღი საკვები შეარჩიოს მისთვის. მარიკა ურჩევს, რომ მეტი ბოსტნეული და ხილი იყიდოს.
არაგადამდები დაავადებები საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის მნიშვნელოვანია, რადგან ისინი ხშირად იწვევს ხანგრძლივ ავადმყოფობას და სიკვდილიანობას. მათი მართვა მოითხოვს ჯანდაცვის სისტემის რესურსების სწორ განაწილებას და პრევენციული ღონისძიებების გატარებას. ამ დაავადებების პრევენცია და მართვა ხელს შეუწყობს მოსახლეობის ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებას.
არაგადამდები დაავადებები (NCD) არის დაავადებები, რომლებიც არ გადადის ერთი ადამიანიდან მეორეზე და ხშირად ქრონიკულია. მათი წარმოშობა დაკავშირებულია ცხოვრების წესთან, გენეტიკასთან და გარემოს ფაქტორებთან. NCD-ები მოიცავს გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებს, როგორიცაა ჰიპერტენზია და გულის შეტევა, დიაბეტს, კიბოს და ქრონიკულ სუნთქვის დაავადებებს, როგორიცაა ასთმა და ქრონიკული ბრონქიტი.
NCD-ების გავრცელება ხშირად იზრდება ცხოვრების წესის ცვლილების გამო, როგორიცაა არაჯანსაღი კვება, ფიზიკური აქტივობის ნაკლებობა და თამბაქოს მოხმარება. ეს დაავადებები ხშირად მოითხოვს ხანგრძლივ მკურნალობას და მართვას, რაც მნიშვნელოვან ტვირთს აყენებს ჯანდაცვის სისტემას.
არაგადამდები დაავადებების მართვა მოიცავს პრევენციულ ღონისძიებებს, როგორიცაა ჯანსაღი ცხოვრების წესის პოპულარიზაცია და ადრეული დიაგნოსტიკა. მნიშვნელოვანია, რომ საზოგადოებამ იცოდეს ამ დაავადებების რისკები და მათი პრევენციის გზები.
ხშირი გაუგებრობაა, რომ NCD-ები მხოლოდ ხანდაზმულ ადამიანებს ეხება, თუმცა ისინი შეიძლება ნებისმიერ ასაკში განვითარდეს. ამიტომ, მათი პრევენცია და მართვა ყველა ასაკის ადამიანისთვის მნიშვნელოვანია.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “NCD”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/ncd/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „არაგადამდები დაავადებები“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/ncd/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?