მონაცემების მეორეული გამოყენება გულისხმობს მონაცემების გამოყენებას იმ მიზნებისთვის, რომლებიც არ იყო თავდაპირველად გათვალისწინებული მათი შეგროვებისას [1]. ეს შეიძლება მოიცავდეს კვლევას, პოლიტიკის შემუშავებას ან სხვა ანალიზს [2].
Secondary use of data refers to the use of data for purposes other than those for which it was originally collected.
როცა ვიღებთ მონაცემებს, მაგალითად, პაციენტის ჯანმრთელობის შესახებ, ეს მონაცემები შეიძლება გამოყენებულ იქნას სხვა მიზნებისთვისაც. მაგალითად, ექიმებმა შეიძლება გამოიყენონ ეს მონაცემები კვლევისთვის, რათა უკეთ გაიგონ, როგორ მუშაობს მკურნალობა.
სოფლის ექიმმა ნინო პაციენტების ჯანმრთელობის ჩანაწერები შეაგროვა. ერთ დღეს, მან გადაწყვიტა, ეს მონაცემები გამოეყენებინა, რათა გაეგო, რომელი დაავადებებია ყველაზე გავრცელებული სოფელში და როგორ შეიძლება მათი პრევენცია.
მონაცემების მეორეული გამოყენება მნიშვნელოვანია, რადგან ის საშუალებას აძლევს ჯანდაცვის პროფესიონალებს უკეთ გაიგონ მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობა და შეიმუშაონ ეფექტური პოლიტიკა. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საქართველოში, სადაც რესურსები შეზღუდულია და მონაცემების ეფექტური გამოყენება შეიძლება დაეხმაროს უკეთესი გადაწყვეტილებების მიღებაში.
მონაცემების მეორეული გამოყენება პირველად 20-ე საუკუნეში გახდა აქტუალური, როდესაც მონაცემთა შეგროვება და შენახვა უფრო მარტივი გახდა. მისი მიზანია მონაცემების გამოყენება ახალი ცოდნის მისაღებად, რაც არ იყო თავდაპირველად გათვალისწინებული. მაგალითად, პაციენტის ჯანმრთელობის ჩანაწერები შეიძლება გამოყენებულ იქნას კვლევისთვის, რათა გააუმჯობესოს მკურნალობის მეთოდები. თუმცა, არსებობს გარკვეული გაუგებრობები, როგორიცაა კონფიდენციალურობის საკითხები, რაც შეიძლება წარმოიშვას მონაცემების მეორეული გამოყენებისას. მნიშვნელოვანია, რომ მონაცემები სწორად და ეთიკურად იქნას გამოყენებული, რათა არ დაირღვეს პაციენტების უფლებები.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Secondary use of data”. Accessed 7 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/secondary-use-of-data/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „მონაცემთა მეორადი გამოყენება“. წვდომა 7 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/secondary-use-of-data/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?