ყოველდღიური ქმედებების შკალა არის ინსტრუმენტი, რომელიც აფასებს ადამიანის უნარს დამოუკიდებლად შეასრულოს ყოველდღიური საქმიანობები, როგორიცაა ჭამა და ჩაცმა [1]. ეს შკალა გამოიყენება პაციენტების ფიზიკური მდგომარეობის შესაფასებლად და მათი საჭიროებების განსაზღვრისთვის [2].
A scale that assesses an individual's ability to perform daily activities independently.
ყოველდღიური ქმედებების შკალა გვეხმარება გავიგოთ, რამდენად შეუძლია ადამიანს დამოუკიდებლად ცხოვრება. ეს შკალა აფასებს ისეთ საქმიანობებს, როგორიცაა ჭამა, ჩაცმა და პირადი ჰიგიენა. მისი გამოყენება მნიშვნელოვანია, რათა დავეხმაროთ იმ ადამიანებს, ვისაც ესაჭიროება დახმარება.
მარიამი სოფელში ცხოვრობს და ყოველდღე თავის ბებიას ეხმარება. ბებია ვერ ახერხებს დამოუკიდებლად ჩაცმას და საჭმლის მომზადებას. მარიამი იყენებს ყოველდღიური ქმედებების შკალას, რომ უკეთ გაიგოს, რაში სჭირდება ბებიას დახმარება.
ყოველდღიური ქმედებების შკალა მნიშვნელოვანია, რადგან ის ეხმარება ექიმებს და მომვლელებს განსაზღვრონ პაციენტის საჭიროებები. ეს შკალა ასევე ეხმარება ოჯახის წევრებს უკეთ გაიგონ, როგორ დაეხმარონ თავიანთ ახლობლებს. მისი გამოყენება ხელს უწყობს პაციენტების ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებას.
ყოველდღიური ქმედებების შკალა პირველად შემუშავდა 1960-იან წლებში და მას შემდეგ ფართოდ გამოიყენება სხვადასხვა სამედიცინო სფეროში. მისი მიზანია პაციენტის უნარების შეფასება, რათა გაირკვეს, რამდენად დამოუკიდებლად შეუძლია მას ყოველდღიური საქმიანობების შესრულება, როგორიცაა ჭამა, ჩაცმა და პირადი ჰიგიენა. ეს შკალა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ხანდაზმული ადამიანებისთვის ან მათთვის, ვისაც აქვს ქრონიკული დაავადებები, როგორიცაა ართრიტი ან დემენცია.
შკალა შედგება რამდენიმე კომპონენტისგან, რომლებიც აფასებენ პაციენტის უნარს სხვადასხვა საქმიანობის შესრულებაში. თითოეული კომპონენტი შეფასებულია ქულებით, რაც საბოლოოდ აძლევს საერთო სურათს პაციენტის მდგომარეობის შესახებ. ეს ინფორმაცია ეხმარება ექიმებს და მომვლელებს განსაზღვრონ, რა სახის დახმარება სჭირდება პაციენტს და როგორ უნდა დაიგეგმოს მისი მოვლა.
ხშირად ხდება შკალის არასწორი ინტერპრეტაცია, როდესაც ადამიანები ფიქრობენ, რომ ის მხოლოდ ხანდაზმულებისთვისაა განკუთვნილი. სინამდვილეში, ეს შკალა შეიძლება გამოყენებულ იქნას ნებისმიერი ასაკის პაციენტისთვის, ვისაც აქვს ფიზიკური ან ფსიქიკური სირთულეები. ასევე, მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ შკალა არ არის დიაგნოსტიკური ინსტრუმენტი, არამედ შეფასების საშუალება, რომელიც ეხმარება პაციენტის საჭიროებების უკეთ გაგებას.
შკალის გამოყენება საქართველოში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან ის ეხმარება ექიმებს და მომვლელებს უკეთ გაიგონ პაციენტების მდგომარეობა და უზრუნველყონ მათთვის საჭირო დახმარება. ეს ხელს უწყობს პაციენტების ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებას და მათი დამოუკიდებლობის შენარჩუნებას.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Activities of Daily Living (ADL) Scale”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/activities-of-daily-living-adl-scale/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „ყოველდღიური ქმედებების (ADL) შკალა“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/activities-of-daily-living-adl-scale/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?