დაჭერა-განმეორებით დაჭერის მეთოდი გამოიყენება პოპულაციის პრევალირების შესაფასებლად სხვადასხვა წყაროს მეშვეობით გამორჩენილი შემთხვევების შედარებით [1]. ეს მეთოდი თავდაპირველად გარეულ ცხოველთა აღწერაში გამოიყენებოდა და შემდგომში ადამიანთა ეპიდემიოლოგიაში დაინერგა [2].
The capture-recapture method is used to estimate population prevalence by comparing cases identified from different sources.
დაჭერა-განმეორებით დაჭერის მეთოდი გამოიყენება იმის გასარკვევად, რამდენი ადამიანი შეიძლება იყოს გარკვეული მდგომარეობის მატარებელი. ეს მეთოდი ეხმარება მეცნიერებს, უკეთ გაიგონ, რამდენად გავრცელებულია დაავადება ან სხვა მდგომარეობა.
სოფელში ექიმი ნინო ცდილობს გაიგოს, რამდენი ადამიანი აქვს მაღალი წნევა. ის პირველად მიდის ბაზარში და ეკითხება ხალხს, შემდეგ კი კლინიკაში, რათა შეადაროს შედეგები.
დაჭერა-განმეორებით დაჭერის მეთოდი მნიშვნელოვანია, რადგან ის ეხმარება საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პროფესიონალებს, უკეთ გაიგონ დაავადებების გავრცელება. ეს მეთოდი საშუალებას აძლევს მათ, შეაფასონ რისკის ქვეშ მყოფი ჯგუფები და დაგეგმონ საჭირო ღონისძიებები.
დაჭერა-განმეორებით დაჭერის მეთოდი თავდაპირველად გამოიყენებოდა ბიოლოგიაში, გარეულ ცხოველთა აღწერისთვის. მეთოდის არსი მდგომარეობს იმაში, რომ სხვადასხვა წყაროს მეშვეობით გამორჩენილი შემთხვევების შედარებით ხდება პოპულაციის პრევალირების შეფასება. ეს მეთოდი განსაკუთრებით გამოსადეგია, როდესაც პირდაპირი გამოკვლევა რთულია ან შეუძლებელია. მაგალითად, აკრძალული პრეპარატების მომხმარებლების ან ქუჩაში კომერციული სექსით დაკავებული მუშაკების კვლევისას. ხშირად არსებობს გაუგებრობა, რომ ეს მეთოდი მხოლოდ ცხოველებზე ვრცელდება, თუმცა ის წარმატებით გამოიყენება ადამიანთა ეპიდემიოლოგიაშიც. მეთოდის სიზუსტე დამოკიდებულია იმაზე, რამდენად დამოუკიდებელია სხვადასხვა წყაროები ერთმანეთისგან.
Pkhakadze G. Capture Recapture Method. In: Georgian Dictionary of Public Health (Chapter 1). Georgian Medical Journal. 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/capture-recapture-method/
Was this article helpful?