დეონტოლოგიური მიდგომა ეთიკაში ეფუძნება მოვალეობებსა და მორალურ პრინციპებს, რომლებიც განისაზღვრება უნივერსალური მორალური იმპერატივებით, როგორიცაა ადამიანების პატივისცემა [1].
Deontological approach in ethics is based on duties and moral principles defined by universal moral imperatives.
დეონტოლოგიური მიდგომა ნიშნავს, რომ უნდა ვიმოქმედოთ ისე, როგორც ვალდებულება გვავალებს და არა მხოლოდ შედეგების მიხედვით. ეს ნიშნავს, რომ პატივი უნდა ვცეთ ადამიანებს და ვიმოქმედოთ სამართლიანად.
სოფლის ექიმი ნინოს პაციენტი სთხოვს, რომ მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა არ გაამჟღავნოს. ნინო პატივს სცემს პაციენტის სურვილს და არავის ეუბნება მის შესახებ, რადგან ეს მისი მოვალეობაა.
დეონტოლოგიური მიდგომა მნიშვნელოვანია საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებისთვის, რადგან ის ეხმარება მათ მიიღონ ეთიკური გადაწყვეტილებები, რომლებიც პატივს სცემენ ადამიანის უფლებებს. ეს მიდგომა უზრუნველყოფს, რომ პროფესიონალები იმოქმედონ სამართლიანად და პასუხისმგებლიანად, რაც აძლიერებს საზოგადოების ნდობას ჯანდაცვის სისტემის მიმართ.
დეონტოლოგიური ეთიკა ფილოსოფოს იმანუელ კანტის ნაშრომებიდან იღებს სათავეს. მისი მთავარი პრინციპი ისაა, რომ ქმედებები უნდა შეფასდეს მათი შესაბამისობის მიხედვით მორალურ ვალდებულებებთან და არა შედეგების მიხედვით. ეს მიდგომა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როდესაც საქმე ეხება მორალურ დილემებს, სადაც შედეგები შეიძლება არ იყოს პროგნოზირებადი ან სასურველი. დეონტოლოგიური მიდგომა ხშირად გამოიყენება ჯანდაცვის სფეროში, სადაც პროფესიონალებს უწევთ რთული გადაწყვეტილებების მიღება, რომლებიც გავლენას ახდენენ პაციენტების უფლებებზე და კეთილდღეობაზე. თუმცა, ხშირად ხდება მისი არასწორი გაგება, რადგან ზოგჯერ ადამიანები ფიქრობენ, რომ ეს მიდგომა უგულებელყოფს შედეგებს, რაც სინამდვილეში ასე არ არის. დეონტოლოგიური ეთიკა მოითხოვს, რომ გადაწყვეტილებები იყოს მორალურად გამართლებული და პატიოსანი, რაც უზრუნველყოფს სამართლიანობასა და პატივისცემას ყველა ადამიანის მიმართ.
Pkhakadze G. Deontological. In: Georgian Dictionary of Public Health (Chapter 1). Georgian Medical Journal. 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/deontological/
Was this article helpful?