გამოკვლევის ცდომილება არის მდგომარეობა, როდესაც დიაგნოსტიკური ტესტების შედეგები არასწორად აისახება სხვადასხვა ჯგუფებს შორის განსხვავებული მიდგომების გამო [1].
Work-up bias occurs when diagnostic test results are skewed due to differential verification across groups.
გამოკვლევის ცდომილება ხდება, როცა ერთ ჯგუფში პაციენტებს უფრო მეტი ტესტი უტარდებათ, ვიდრე მეორეში. ეს შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი დასკვნები კვლევის შედეგებზე.
სოფლის ექიმი ნინოსთან მივიდა ორი პაციენტი. ერთს ტესტის დადებითი შედეგი ჰქონდა და ნინომ მას დამატებითი გამოკვლევები დაუნიშნა, ხოლო მეორეს უარყოფითი შედეგი ჰქონდა და მხოლოდ რჩევები მისცა.
გამოკვლევის ცდომილება მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი დიაგნოზები და მკურნალობის არასწორი გადაწყვეტილებები. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როცა საქმე ეხება დაავადებების სკრინინგს, სადაც არასწორი მონაცემები შეიძლება გავლენა იქონიოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პოლიტიკაზე.
გამოკვლევის ცდომილება პირველად აღწერილი იყო 1978 წელს და მას შემდეგ გახდა მნიშვნელოვანი საკითხი ეპიდემიოლოგიურ კვლევებში. მისი წარმოშობა დაკავშირებულია იმასთან, რომ პაციენტებს, რომლებსაც სკრინინგის ტესტზე დადებითი შედეგი აქვთ, უფრო მეტი დიაგნოსტიკური ტესტები უტარდებათ, ვიდრე მათ, ვისაც უარყოფითი შედეგი აქვთ. ეს ცდომილება შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი დასკვნები კვლევის შედეგებზე, რადგან ტესტების შედეგები არასწორად აისახება სხვადასხვა ჯგუფებს შორის. გამოკვლევის ცდომილების გაზომვა შესაძლებელია სხვადასხვა მეთოდებით, მაგრამ მნიშვნელოვანია, რომ კვლევის დიზაინში თავიდან აიცილოს ეს პრობლემა. ზოგჯერ, მკვლევარები ვერ აცნობიერებენ ამ ცდომილების არსებობას და შედეგად, მათი კვლევის შედეგები შეიძლება არ იყოს სანდო.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Work-up Bias”. Accessed 7 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/work-up-bias/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „გამოკვლევის ცდომილება“. წვდომა 7 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/work-up-bias/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?