ასაკზე დამოკიდებულების თანაფარდობა არის მაჩვენებელი, რომელიც განსაზღვრავს არასამუშაო ასაკის მოსახლეობის რაოდენობას სამუშაო ასაკის მოსახლეობასთან შედარებით [1]. ეს თანაფარდობა გამოიყენება ეკონომიკური და სოციალური პოლიტიკის დაგეგმვაში [2].
Age Dependency Ratio is a measure that compares the number of dependents (young and old) to the working-age population.
ასაკზე დამოკიდებულების თანაფარდობა გვიჩვენებს, რამდენი ადამიანი არ მუშაობს და დამოკიდებულია იმ ადამიანებზე, ვინც მუშაობს. ეს მნიშვნელოვანია იმის გასაგებად, რამდენად ძლიერია საზოგადოება ეკონომიკურად.
სოფელში, მარიამი და მისი ოჯახი ბაღში მუშაობენ. ბებია და ბაბუა სახლში რჩებიან და ბავშვებს უვლიან. მარიამი ფიქრობს, რამდენად მნიშვნელოვანია მისი და მისი მეუღლის შრომა ოჯახის კეთილდღეობისთვის.
ასაკზე დამოკიდებულების თანაფარდობა მნიშვნელოვანია, რადგან ის აჩვენებს, რამდენად დიდია ზეწოლა სამუშაო ასაკის მოსახლეობაზე. ეს ინფორმაცია ეხმარება პოლიტიკის შემქმნელებს, განსაზღვრონ საჭიროებები განათლების, ჯანდაცვის და სოციალური დაცვის სფეროებში.
ასაკზე დამოკიდებულების თანაფარდობა პირველად გამოიყენეს დემოგრაფიულ კვლევებში, რათა გაეგოთ, როგორ იცვლება მოსახლეობის სტრუქტურა დროთა განმავლობაში. ეს მაჩვენებელი მოიცავს ორ ძირითად ჯგუფს: ახალგაზრდები (0-14 წლის) და ხანდაზმულები (65 წლის და ზემოთ), რომლებიც დამოკიდებულნი არიან სამუშაო ასაკის მოსახლეობაზე (15-64 წლის). ეს თანაფარდობა მნიშვნელოვანია ეკონომიკური განვითარების შეფასებისთვის, რადგან ის აჩვენებს, რამდენად დიდია ზეწოლა სამუშაო ასაკის მოსახლეობაზე, რაც თავის მხრივ გავლენას ახდენს ქვეყნის ეკონომიკურ ზრდაზე. ხშირად ადამიანები ფიქრობენ, რომ მაღალი ასაკზე დამოკიდებულების თანაფარდობა მხოლოდ უარყოფითია, მაგრამ ეს შეიძლება მიუთითებდეს ხანგრძლივ სიცოცხლეზე და უკეთეს ჯანდაცვაზე. თუმცა, მაღალი თანაფარდობა ასევე მოითხოვს მეტი რესურსის გამოყოფას სოციალური დაცვისა და ჯანდაცვისთვის.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Age Dependency Ratio”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/age-dependency-ratio/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „ასაკზე დამოკიდებულების თანაფარდობა“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/age-dependency-ratio/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?