აგრეგაციული ცდომილება არის მონაცემების ანალიზის დროს ჯგუფების საშუალო მაჩვენებლების გამოყენებით მიღებული ცდომილება, რომელიც ინდივიდუალური დონეზე არასწორ დასკვნებს იწვევს [1].
Aggregation bias is an error that occurs when conclusions are drawn from group-level data that do not necessarily apply to individuals.
აგრეგაციული ცდომილება ხდება მაშინ, როდესაც მონაცემების ანალიზისას ჯგუფების საშუალო მაჩვენებლებს ვიყენებთ და ამით ინდივიდებზე არასწორ დასკვნებს ვაკეთებთ. ეს ნიშნავს, რომ ზოგჯერ ჯგუფის მონაცემები არ ასახავს თითოეული ადამიანის მდგომარეობას. ამიტომ, მნიშვნელოვანია, რომ მონაცემების ანალიზისას ინდივიდუალური მონაცემებიც გავითვალისწინოთ.
სოფლის ბაზარში ნინო და მისი მეგობრები ყიდულობენ ხილს. ნინო ამბობს, რომ ყველა ვაშლი ტკბილია, რადგან რამდენიმე ვაშლი გასინჯა. თუმცა, მისი მეგობარი ლევანი ამბობს, რომ ზოგი ვაშლი მჟავეა. ეს არის მაგალითი, როგორ შეიძლება ზოგადი დასკვნა არასწორი იყოს.
აგრეგაციული ცდომილება მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი გადაწყვეტილებები ჯანდაცვის პოლიტიკაში. თუ მონაცემების ანალიზისას მხოლოდ ჯგუფის საშუალო მაჩვენებლებს ვეყრდნობით, შეიძლება ინდივიდუალური საჭიროებები გამოგვრჩეს. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როდესაც ვგეგმავთ საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროგრამებს, რომლებიც უნდა იყოს ინდივიდებზე ორიენტირებული.
აგრეგაციული ცდომილება წარმოიშობა მაშინ, როდესაც მონაცემების ანალიზისას ჯგუფების საშუალო მაჩვენებლებს ვიყენებთ და ამით ინდივიდებზე არასწორ დასკვნებს ვაკეთებთ. ეს ცდომილება ხშირად ხდება ეკოლოგიური კვლევების დროს, სადაც მონაცემები ჯგუფების დონეზეა შეგროვებული და ინდივიდუალური მონაცემები არ არის ხელმისაწვდომი. აგრეგაციული ცდომილების თავიდან აცილება შესაძლებელია, თუ მონაცემების ანალიზისას ინდივიდუალური დონეზე მონაცემების შეგროვება და ანალიზი მოხდება. ხშირად ადამიანები ფიქრობენ, რომ ჯგუფის საშუალო მაჩვენებელი ასახავს ინდივიდების მდგომარეობას, მაგრამ ეს ყოველთვის ასე არ არის. ამიტომ, მნიშვნელოვანია, რომ მონაცემების ანალიზისას ყურადღება მივაქციოთ ინდივიდუალურ განსხვავებებს და არ ვეყრდნობოთ მხოლოდ საშუალო მაჩვენებლებს.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Aggregation bias”. Accessed 15 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/aggregation-bias/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „აგრეგაციული ცდომილება“. წვდომა 15 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/aggregation-bias/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?