ასაკოვნება არის სტერეოტიპული შეხედულება, რომელიც ასაკოვან ადამიანებს სუსტებად და გონებრივად არაკომპეტენტურებად მიიჩნევს [1]. ეს ასევე მოიცავს ზეწოლას, რაც აკნინებს მათ სტატუსს და როლს საზოგადოებაში [2].
Agism is a stereotype that considers older people as weak and mentally incompetent.
ასაკოვნება ნიშნავს, რომ ადამიანები ასაკის გამო სხვებს სუსტებად ან ნაკლებად კომპეტენტურებად მიიჩნევენ. ეს არასწორია, რადგან ასაკი არ განსაზღვრავს ადამიანის შესაძლებლობებს. მნიშვნელოვანია, რომ ყველა ასაკის ადამიანი თანაბრად ვაფასოთ.
სოფელში, ნინო ბებო ბაზარში წავიდა. მასთან ერთად შვილიშვილიც იყო. ბაზარში ერთმა გამყიდველმა ნინოს უთხრა, რომ ის ვერ შეძლებდა მძიმე ჩანთის ტარებას. ნინომ გაიღიმა და უპასუხა, რომ ჯერ კიდევ შეუძლია მძიმე ჩანთების ტარება.
ასაკოვნების პრობლემის აღიარება მნიშვნელოვანია, რათა საზოგადოებაში ასაკოვანი ადამიანების მიმართ არსებული სტერეოტიპები შემცირდეს. ეს ხელს შეუწყობს ასაკოვან ადამიანებს, რომ ისინი უფრო აქტიურად ჩაერთონ საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებისთვის ეს ნიშნავს, რომ მათ უნდა შექმნან ინკლუზიური პროგრამები ყველა ასაკის ადამიანისთვის.
ასაკოვნების ტერმინი პირველად XX საუკუნის შუა პერიოდში გაჩნდა, როდესაც მეცნიერებმა დაიწყეს ასაკობრივი დისკრიმინაციის შესწავლა. ასაკოვნება მოიცავს სტერეოტიპებს, რომლებიც ასაკოვან ადამიანებს სუსტებად ან ნაკლებად კომპეტენტურებად მიიჩნევს. ეს სტერეოტიპები ხშირად იწვევს ასაკოვან ადამიანების იზოლაციას და მათ მიმართ არასამართლიან დამოკიდებულებას. ასაკოვნების გაზომვა შესაძლებელია სხვადასხვა კვლევითი მეთოდებით, რომლებიც მოიცავს კითხვარებსა და ინტერვიუებს. ხშირად ადამიანები ასაკოვნებას არასწორად მიიჩნევენ, როგორც მხოლოდ ასაკობრივი ცვლილებების ბუნებრივ ნაწილს, თუმცა ეს სოციალური პრობლემა უფროა. მნიშვნელოვანია, რომ საზოგადოებამ აღიაროს ასაკოვნების გავლენა და იმუშაოს მის აღმოფხვრაზე, რათა ყველა ასაკის ადამიანი თანაბრად დაფასდეს და პატივისცემით იყოს მოპყრობილი.
Pkhakadze G. Agism. In: Georgian Dictionary of Public Health (Chapter 1). Georgian Medical Journal. 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/agism/
Was this article helpful?