შედარებითი რისკი არის სიდიდე, რომელიც აჩვენებს, რამდენად მეტია დაავადების რისკი ექსპოზირებულ პირებში არაექსპოზირებულებთან შედარებით[1]. ეს სიდიდე გამოითვლება ექსპოზირებულ და არაექსპოზირებულ ჯგუფებში დაავადების სიხშირის სხვაობით[2].
Attributable risk is the difference in disease risk between exposed and unexposed groups.
შედარებითი რისკი გვიჩვენებს, რამდენად მეტია დაავადების რისკი იმ ადამიანებში, რომლებიც გარკვეულ ფაქტორებს ექვემდებარებიან. ეს შეიძლება იყოს, მაგალითად, მოწევა ან დაბინძურებული ჰაერი. თუ ექსპოზირებული ადამიანები უფრო ხშირად ავადდებიან, შედარებითი რისკი მაღალია.
სოფელში, მეზობლებმა გადაწყვიტეს, რომელი ბოსტნეული უფრო უსაფრთხოა. ერთი მეზობელი ამბობს, რომ მისი ბოსტნეული ნაკლებად არის ქიმიკატებით დამუშავებული და ამიტომ უფრო ჯანმრთელია. მეორე მეზობელი კი ამბობს, რომ მისი ბოსტნეული უფრო გემრიელია, მაგრამ ქიმიკატებით დამუშავებულია. ისინი ერთმანეთს ეკითხებიან, რომელია უფრო უსაფრთხო.
შედარებითი რისკის ცოდნა მნიშვნელოვანია, რადგან ის ეხმარება საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესიონალებს განსაზღვრონ, რომელი ფაქტორები ზრდიან დაავადების რისკს. ეს ინფორმაცია შეიძლება გამოყენებულ იქნას პრევენციული ღონისძიებების დასაგეგმად და მოსახლეობის ჯანმრთელობის გასაუმჯობესებლად.
შედარებითი რისკი პირველად გამოიყენეს ეპიდემიოლოგიაში, რათა შეესწავლათ დაავადების გავრცელების მიზეზები. ეს სიდიდე საშუალებას გვაძლევს შევადაროთ დაავადების სიხშირე ექსპოზირებულ და არაექსპოზირებულ ჯგუფებში. მაგალითად, თუ ვსწავლობთ, როგორ მოქმედებს მოწევა ფილტვების კიბოს რისკზე, შედარებითი რისკი გვიჩვენებს, რამდენად მეტია ეს რისკი მწეველებში არამწეველებთან შედარებით. შედარებითი რისკის გამოთვლა ხდება ექსპოზირებულ და არაექსპოზირებულ ჯგუფებში დაავადების სიხშირის სხვაობით. ხშირად ადამიანები შეცდომით ფიქრობენ, რომ შედარებითი რისკი ასახავს დაავადების აბსოლუტურ რისკს, თუმცა ეს ასე არ არის. ის მხოლოდ სიხშირის სხვაობას აჩვენებს და არ ითვალისწინებს სხვა ფაქტორებს, რომლებიც გავლენას ახდენენ დაავადების რისკზე.
Pkhakadze G. Attributable Risk. In: Georgian Dictionary of Public Health (Chapter 1). Georgian Medical Journal. 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/attributable-risk/
Was this article helpful?