შედარებითი ფრაქცია არის მაჩვენებელი, რომელიც განსაზღვრავს, რამდენად დიდია დაავადების რისკი კონკრეტული ფაქტორის ზემოქმედების შედეგად [1]. იგი გამოიყენება ეპიდემიოლოგიაში დაავადების გავრცელების მიზეზების შესასწავლად [2].
Attributable fraction is a measure used to determine the proportion of disease risk attributed to a specific exposure.
შედარებითი ფრაქცია გვეხმარება გავიგოთ, რამდენად დიდია დაავადების რისკი, როცა კონკრეტული ფაქტორი მოქმედებს. მაგალითად, თუ ვიღაცამ მოწევა დაიწყო და დაავადდა, შედარებითი ფრაქცია გვიჩვენებს, რამდენად დიდია ამ დაავადების რისკი მოწევის გამო.
სოფელში ექიმი ნინო პაციენტებს ხსნის, რომ თუ ისინი მოწევას შეწყვეტენ, მათი ჯანმრთელობის მდგომარეობა გაუმჯობესდება. ის ამბობს, რომ ბევრი დაავადება შეიძლება თავიდან აიცილონ, თუ ჯანმრთელ ცხოვრების წესს დაიცავენ.
შედარებითი ფრაქცია მნიშვნელოვანია, რადგან ის ეხმარება საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სპეციალისტებს განსაზღვრონ, რომელი ფაქტორები იწვევს დაავადებებს და როგორ შეიძლება მათი პრევენცია. ეს ინფორმაცია ეხმარება პოლიტიკის შემუშავებაში, რომელიც მიზნად ისახავს მოსახლეობის ჯანმრთელობის გაუმჯობესებას.
შედარებითი ფრაქციის ცნება წარმოიშვა ეპიდემიოლოგიაში, რათა დაედგინა, რამდენად დიდია დაავადების რისკი კონკრეტული ფაქტორის ზემოქმედების შედეგად. მისი გამოყენება საშუალებას აძლევს მკვლევარებს განსაზღვრონ, რომელი ფაქტორები იწვევს დაავადებებს და რამდენად დიდია მათი გავლენა. შედარებითი ფრაქციის გამოთვლა მოიცავს რისკის შეფასებას ექსპოზირებულ და არაექსპოზირებულ ჯგუფებში, რაც საშუალებას აძლევს მკვლევარებს განსაზღვრონ, რამდენად დიდია დაავადების რისკი კონკრეტული ფაქტორის ზემოქმედების შედეგად. ხშირად ადამიანები შეცდომით ფიქრობენ, რომ შედარებითი ფრაქცია მხოლოდ ინდივიდუალურ რისკს ასახავს, თუმცა ის უფრო ფართო სურათს გვიჩვენებს და ეხმარება საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პოლიტიკის შემუშავებაში.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Attributable Fraction (Syn. Attributable proportion)”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/attributable-fraction-syn-attributable-proportion/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „შედარებითი ფრაქცია (სინ. შედარებითი პროპორცია)“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/attributable-fraction-syn-attributable-proportion/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?