ეგოცენტრული ცდომილება არის ტენდენცია, როდესაც ადამიანი ან ჯგუფი საკუთარ მოქმედებებს უფრო მნიშვნელოვანად მიიჩნევს, ვიდრე სხვებისას [1]. ეს ცდომილება ხშირად კვლევებში და შეფასებებში იჩენს თავს [2].
Egocentric bias is the tendency to overemphasize one's own actions or group's actions over others'.
ეგოცენტრული ცდომილება ნიშნავს, რომ ადამიანი ფიქრობს, თითქოს მისი ან მისი ჯგუფის ქმედებები უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე სხვების. ეს შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი დასკვნები, რადგან ადამიანი ვერ ხედავს მთელ სურათს. ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ ყოველთვის ვეცადოთ, გავითვალისწინოთ სხვების აზრებიც.
სოფლის ბაზარში ნინო ფიქრობს, რომ მისი პროდუქტი ყველაზე კარგია, რადგან ის თავად მოიყვანა. თუმცა, მეზობელი მარიამი ფიქრობს, რომ მისი ბოსტნეული უფრო გემრიელია, რადგან ის სხვანაირად ზრდის.
ეგოცენტრული ცდომილება მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი გადაწყვეტილებები საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სფეროში. თუ პროფესიონალები მხოლოდ საკუთარ გამოცდილებაზე დაყრდნობით იმოქმედებენ, შეიძლება გამორჩეთ მნიშვნელოვანი ინფორმაცია, რაც სხვებისგან მოდის. ამიტომ, საჭიროა, რომ კვლევებში და პრაქტიკაში ყოველთვის გავითვალისწინოთ სხვების ხედვები.
ეგოცენტრული ცდომილება ფსიქოლოგიური ფენომენია, რომელიც ხშირად იჩენს თავს, როდესაც ადამიანი ან ჯგუფი საკუთარ ქმედებებს ან მიღწევებს უფრო მნიშვნელოვანად მიიჩნევს, ვიდრე სხვებისას. ეს ცდომილება შეიძლება წარმოიშვას იმ მიზეზით, რომ ადამიანები უფრო მეტად არიან ჩართულნი საკუთარ გამოცდილებაში და ნაკლებად ახდენენ სხვების გამოცდილების შეფასებას.
კვლევებში ეს ცდომილება შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი შედეგები, რადგან მკვლევარები შეიძლება უფრო მეტად აქცენტირდნენ საკუთარ მონაცემებზე და ნაკლებად გაითვალისწინონ სხვების მიერ მოპოვებული ინფორმაცია. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის კვლევებში, სადაც აუცილებელია მრავალფეროვანი მონაცემების გათვალისწინება.
ეგოცენტრული ცდომილების გაზომვა რთულია, რადგან ის ხშირად არაცნობიერად ხდება. თუმცა, მისი იდენტიფიცირება შესაძლებელია, თუ ყურადღებას მივაქცევთ, როგორ ვაფასებთ საკუთარ და სხვების ქმედებებს.
ხშირი გაუგებრობაა, რომ ეგოცენტრული ცდომილება მხოლოდ პიროვნულ დონეზე ხდება, თუმცა ის ასევე შეიძლება ჯგუფურ დონეზეც გამოვლინდეს, როდესაც ჯგუფი საკუთარ მიღწევებს უფრო მნიშვნელოვნად მიიჩნევს, ვიდრე სხვა ჯგუფებისას.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Egocentric Bias”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/egocentric-bias/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „ეგოცენტრული ცდომილება“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/egocentric-bias/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?