ჯანმრთელობის სერვისების საჭიროებები და მოთხოვნა გულისხმობს იმ სერვისების რაოდენობასა და ტიპებს, რომლებიც საჭიროა მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესებისთვის [1]. ეს მოიცავს რეალურ მოთხოვნას და იმ სერვისებს, რომლებიც მოსახლეობას სჭირდება [2].
Health services needs and demand refer to the quantity and types of services required to improve the health status of a population.
ჯანმრთელობის სერვისების საჭიროება ნიშნავს, რა სერვისები სჭირდება ხალხს, რომ ჯანმრთელი იყვნენ. მოთხოვნა კი იმას, რამდენად სურთ ან სჭირდებათ ეს სერვისები. ეს ორი რამ მნიშვნელოვანია, რომ უკეთ გავიგოთ, როგორ უნდა დაგეგმოს სახელმწიფო სერვისები.
სოფელში ექიმი მივიდა და ადგილობრივებს ჰკითხა, რა სერვისები სჭირდებათ. ერთმა ქალმა თქვა, რომ ბავშვებისთვის მეტი ვაქცინა სჭირდება, ხოლო მოხუცმა კაცმა აღნიშნა, რომ ხშირად ექიმი უნდა მოვიდეს, რომ მისი წნევა შეამოწმოს.
ჯანმრთელობის სერვისების საჭიროებებისა და მოთხოვნის გაგება მნიშვნელოვანია, რადგან ეს ეხმარება ჯანდაცვის სისტემის უკეთ დაგეგმვას და რესურსების სწორად განაწილებას. საქართველოში, სადაც ჯანდაცვის რესურსები შეზღუდულია, ეს ცოდნა ხელს უწყობს მოსახლეობის რეალურ საჭიროებებზე მორგებული სერვისების მიწოდებას.
ჯანმრთელობის სერვისების საჭიროებებისა და მოთხოვნის ცნება წარმოიშვა, როცა ჯანდაცვის სისტემებმა დაიწყეს ფიქრი იმაზე, თუ როგორ უნდა მიაწვდონ სერვისები მოსახლეობას ისე, რომ მათი ჯანმრთელობა გაუმჯობესდეს. საჭიროება გულისხმობს იმ სერვისებს, რომლებიც აუცილებელია ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესებისთვის, ხოლო მოთხოვნა იმ სერვისებს, რომლებიც მოსახლეობას სურს ან სჭირდება. სერვისების საჭიროებებისა და მოთხოვნის გაზომვა შესაძლებელია სხვადასხვა მეთოდებით, როგორიცაა გამოკითხვები, სტატისტიკური ანალიზი და მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შეფასება. ხშირად ადამიანები ვერ არჩევენ საჭიროებასა და მოთხოვნას ერთმანეთისგან, რაც იწვევს სერვისების არასწორ დაგეგმვას. მაგალითად, შეიძლება არსებობდეს მაღალი მოთხოვნა კონკრეტულ სერვისზე, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ ის სერვისი ნამდვილად საჭიროა ჯანმრთელობის გაუმჯობესებისთვის.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Health Services Needs And Demand”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/health-services-needs-and-demand/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „ჯანმრთელობის სერვისების საჭიროებები და მოთხოვნა“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/health-services-needs-and-demand/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?