ადამიანის განვითარების ინდექსი არის მაჩვენებელი, რომელიც ზომავს ქვეყნის განვითარების დონეს ეკონომიკური, განათლებისა და ჯანმრთელობის ასპექტების მიხედვით [1].
The Human Development Index is a measure that assesses the development level of a country based on economic, educational, and health aspects.
ადამიანის განვითარების ინდექსი აჩვენებს, რამდენად კარგად ცხოვრობენ ადამიანები ქვეყანაში. ის ითვალისწინებს, რამდენი ფული აქვთ, რამდენად განათლებულები არიან და რამდენად ჯანმრთელები არიან. ეს ინდექსი ეხმარება ქვეყნებს, გაიგონ, რა უნდა გააუმჯობესონ.
სოფლის ბაზარში ნინო და მარიამი საუბრობენ, როგორ შეიცვალა მათი სოფელი ბოლო წლებში. ნინო ამბობს, რომ სკოლა გაარემონტეს და ექიმიც ხშირად მოდის. მარიამი პასუხობს, რომ ეს კარგია, რადგან მათი შვილები უკეთეს პირობებში იზრდებიან.
ადამიანის განვითარების ინდექსი მნიშვნელოვანია, რადგან ის აჩვენებს, როგორ ვითარდება ქვეყანა სხვადასხვა მიმართულებით. ეს ინფორმაცია ეხმარება ჯანდაცვის პროფესიონალებს, განსაზღვრონ, სად არის საჭირო მეტი რესურსი და ყურადღება. ასევე, ეს ინდექსი ეხმარება პოლიტიკოსებს, მიიღონ უკეთესი გადაწყვეტილებები მოსახლეობის კეთილდღეობისთვის.
ადამიანის განვითარების ინდექსი შეიქმნა 1990 წელს გაეროს განვითარების პროგრამის მიერ, რათა უკეთესად შეეფასებინათ ქვეყნების პროგრესი [1]. ის მოიცავს სამ ძირითად კომპონენტს: ცხოვრების ხანგრძლივობა, განათლების დონე და შემოსავალი [2]. ცხოვრების ხანგრძლივობა აჩვენებს, რამდენი წელი შეიძლება იცოცხლოს ადამიანმა საშუალოდ ქვეყანაში [3]. განათლების დონე ითვალისწინებს საშუალო და მოსალოდნელ სასწავლო წლებს [4]. შემოსავალი კი ზომავს ქვეყნის ეკონომიკურ მდგომარეობას [5]. ხშირად ადამიანები ფიქრობენ, რომ ეს ინდექსი მხოლოდ ეკონომიკურ მაჩვენებლებზეა დაფუძნებული, მაგრამ ის ასევე ითვალისწინებს განათლებასა და ჯანმრთელობას, რაც მას უფრო კომპლექსურს ხდის [6]. ეს ინდექსი ეხმარება ქვეყნებს, გაიგონ, სად არის საჭირო მეტი მუშაობა და რესურსების განაწილება [7].
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Human Development Index”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/human-development-index/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „ადამიანური განვითარების ინდექსი“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/human-development-index/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?