ზემოქმედება არის ცვლილება, რომელიც ხდება პროგრამის ან ღონისძიების შედეგად საერთო ჯამრთელობაზე ან სოციალურ საკითხებზე[1].
Impact is the change resulting from a program or intervention on public health or social issues.
ზემოქმედება ნიშნავს, როგორ მოქმედებს რაიმე ღონისძიება ან პროგრამა ადამიანების ჯანმრთელობაზე ან სოციალურ საკითხებზე. ეს შეიძლება იყოს კარგი ან ცუდი ცვლილება. მაგალითად, თუ სოფელში ახალი კლინიკა გაიხსნა, ეს შეიძლება დადებითად იმოქმედოს მოსახლეობის ჯანმრთელობაზე.
მარიამი სოფლის ბაზარში ხილს ყიდულობს და ხედავს, რომ ახალი ჯანდაცვის ცენტრი გაიხსნა. ის ფიქრობს, რომ ეს ცენტრი მის ოჯახს უკეთეს სამედიცინო დახმარებას მისცემს.
ზემოქმედების შეფასება მნიშვნელოვანია, რადგან ის გვიჩვენებს, რამდენად ეფექტურია პროგრამები და ღონისძიებები. ეს ეხმარება ჯანდაცვის პროფესიონალებს უკეთესად დაგეგმონ და განახორციელონ ინიციატივები, რომლებიც რეალურად გააუმჯობესებს მოსახლეობის ჯანმრთელობას.
ზემოქმედების ცნება მოდის ლათინური სიტყვიდან 'impactus', რაც ნიშნავს დარტყმას ან ზემოქმედებას. ჯანდაცვის სფეროში ზემოქმედება გულისხმობს ცვლილებებს, რომლებიც ხდება პროგრამების ან ღონისძიებების შედეგად. ეს ცვლილებები შეიძლება იყოს დადებითი ან უარყოფითი და მოიცავს როგორც ჯანმრთელობის, ასევე სოციალურ და ეკონომიკურ ასპექტებს. ზემოქმედების გაზომვა რთული პროცესია, რომელიც მოითხოვს მონაცემების შეგროვებას და ანალიზს, რათა დადგინდეს, რამდენად ეფექტურია კონკრეტული ღონისძიება ან პროგრამა. ხშირად ადამიანები შეცდომით ფიქრობენ, რომ პროგრამის წარმატება ავტომატურად ნიშნავს ზემოქმედებას, თუმცა ეს ასე არ არის. ზემოქმედების შეფასება საჭიროა იმის გასაგებად, თუ როგორ უნდა გაუმჯობესდეს პროგრამები და როგორ უნდა მიაღწიონ უკეთეს შედეგებს საზოგადოებაში.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Impact”. Accessed 12 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/impact/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „ზემოქმედება“. წვდომა 12 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/impact/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?