შემთხვევითი ნიმუში არის კვლევის მეთოდი, რომელიც შერჩევს სუბიექტებს მათი ხელმისაწვდომობის მიხედვით და არა რაიმე სისტემური კრიტერიუმით [1].
An incidental sample is a method of selecting subjects based on their availability rather than systematic criteria.
შემთხვევითი ნიმუში ნიშნავს, რომ კვლევის მონაწილეები შერჩეული არიან მათი ხელმისაწვდომობის მიხედვით. ეს შეიძლება იყოს, მაგალითად, იმ ადამიანების გამოკითხვა, რომლებიც ახლოს არიან და ადვილად მისაწვდომნი.
სოფლის ბაზარში ნინო გამვლელებს ეკითხება, რა ფერის ხილი ურჩევნიათ. ის არჩევს იმ ადამიანებს, ვინც ახლოსაა და სწრაფად პასუხობს.
შემთხვევითი ნიმუშები მნიშვნელოვანია, რადგან ისინი სწრაფად და მარტივად იძლევიან მონაცემებს, რაც სასარგებლოა, როცა დრო შეზღუდულია. თუმცა, ამ მეთოდით მიღებული შედეგები შეიძლება არ იყოს რეპრეზენტატიული, რაც უნდა გაითვალისწინონ ჯანდაცვის პროფესიონალებმა.
შემთხვევითი ნიმუშის მეთოდი წარმოიშვა, როგორც სწრაფი და მარტივი გზა მონაცემების შესაგროვებლად, განსაკუთრებით მაშინ, როცა დრო ან რესურსები შეზღუდულია. მისი გამოყენება შესაძლებელია მცირე კვლევებში, სადაც სიზუსტე ნაკლებად მნიშვნელოვანია, ან როცა კვლევის მიზანია ზოგადი ტენდენციების გამოვლენა. თუმცა, შემთხვევითი ნიმუშის გამოყენება ხშირად იწვევს შედეგების არარეპრეზენტატიულობას, რაც ნიშნავს, რომ მიღებული მონაცემები შეიძლება არ ასახავდეს მთლიან მოსახლეობას. ეს მეთოდი ხშირად არასწორად ესმით, როგორც რეპრეზენტატიული შერჩევის მეთოდი, რაც კვლევის შედეგების ინტერპრეტაციაში შეცდომებს იწვევს. ამიტომ, მნიშვნელოვანია, რომ მკვლევარებმა იცოდნენ მისი ლიმიტაციები და გამოიყენონ იგი მხოლოდ შესაბამის სიტუაციებში.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Incidental Sample”. Accessed 7 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/incidental-sample/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „შემთხვევითი ნიმუში“. წვდომა 7 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/incidental-sample/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?