არაგადამდები დაავადებების ტვირთი გულისხმობს იმ დაავადებების ზეგავლენას, რომლებიც არ გადადის ადამიანიდან ადამიანზე, მაგრამ მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს მოსახლეობის ჯანმრთელობაზე [1].
The non-communicable disease burden refers to the impact of diseases that are not transmitted from person to person but significantly affect population health.
არაგადამდები დაავადებები არის ის დაავადებები, რომლებიც არ გადადის ერთი ადამიანიდან მეორეზე. ეს დაავადებები მოიცავს გულ-სისხლძარღვთა, დიაბეტს და კიბოს. ისინი ხშირად გამოწვეულია ცხოვრების წესით, როგორიცაა არაჯანსაღი კვება და ფიზიკური აქტივობის ნაკლებობა.
სოფელში, ნინო ბებო ხშირად სტუმრობს ექიმს, რადგან მას აქვს მაღალი წნევა და დიაბეტი. მისი ექიმი ურჩევს, რომ უფრო მეტი იაროს და ჯანსაღად იკვებოს.
არაგადამდები დაავადებების ტვირთი მნიშვნელოვანია საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის, რადგან ისინი ხშირად იწვევს ხანგრძლივ ავადობას და სიკვდილიანობას. მათი მართვა მოითხოვს პრევენციულ ზომებს და ცხოვრების წესის ცვლილებებს, რაც ხელს შეუწყობს მოსახლეობის ჯანმრთელობის გაუმჯობესებას.
არაგადამდები დაავადებების ტვირთი საქართველოში მნიშვნელოვანი საკითხია, რომელიც მოიცავს დაავადებების ფართო სპექტრს, როგორიცაა გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები, დიაბეტი, კიბო და ქრონიკული რესპირატორული დაავადებები. ამ დაავადებების წარმოშობა ხშირად დაკავშირებულია ცხოვრების წესთან, მათ შორის არაჯანსაღი კვება, ფიზიკური აქტივობის ნაკლებობა და თამბაქოს მოხმარება. მათი ზეგავლენა იზომება ავადობის, სიკვდილიანობის და ინვალიდობის მაჩვენებლებით, რაც აჩვენებს, რამდენად დიდი ტვირთია ისინი საზოგადოებისთვის. ხშირად არასწორად მიიჩნევენ, რომ ეს დაავადებები მხოლოდ ასაკოვან ადამიანებს ეხება, თუმცა ისინი შეიძლება ნებისმიერ ასაკში განვითარდეს. მათი მართვა მოითხოვს კომპლექსურ მიდგომას, რომელიც მოიცავს როგორც სამედიცინო ჩარევას, ასევე ცხოვრების წესის ცვლილებებს, რაც ხელს შეუწყობს დაავადებების პრევენციას და კონტროლს.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Non-communicable disease burden (Georgia)”. Accessed 7 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/non-communicable-disease-burden-georgia/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „არაგადამდები დაავადებების ტვირთი (საქართველო)“. წვდომა 7 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/non-communicable-disease-burden-georgia/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?