სხვისი სურვილისადმი მორჩილების ცდომილება არის ფენომენი, როდესაც ადამიანები ცდილობენ უპასუხონ კითხვებს ისე, რომ მოერგონ მკვლევარის მოლოდინებს [1].
Obsequiousness bias is the tendency of respondents to answer questions in a way they believe aligns with the researcher's expectations.
ეს არის შემთხვევა, როდესაც ადამიანები ცდილობენ უპასუხონ კითხვებს ისე, რომ მოერგონ იმ ადამიანის სურვილებს, ვინც მათ კითხვებს უსვამს. ეს შეიძლება მოხდეს, როდესაც ადამიანი ფიქრობს, რომ ასე უფრო მოეწონება სხვას.
სოფლის ბაზარში ნინო გამყიდველს ეკითხება, თუ როგორია ახალი ხილი. გამყიდველი ცდილობს უპასუხოს ისე, რომ ნინოს მოეწონოს, მიუხედავად იმისა, რომ ხილი ჯერ არ გაუსინჯავს.
სხვისი სურვილისადმი მორჩილების ცდომილება მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება გამოიწვიოს კვლევის შედეგების დამახინჯება. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის კვლევებში, სადაც ზუსტი მონაცემები აუცილებელია სწორ გადაწყვეტილებების მისაღებად.
სხვისი სურვილისადმი მორჩილების ცდომილება წარმოიშვა როგორც ფსიქოლოგიური ფენომენი, რომელიც ეხება ადამიანების სურვილს მოერგონ სხვების მოლოდინებს. ეს ცდომილება ხშირად ვლინდება კვლევებში, სადაც მონაწილეები ცდილობენ უპასუხონ ისე, რომ მოეწონონ მკვლევარს ან მოერგონ მის მოლოდინებს. ამ ცდომილების გაზომვა რთულია, რადგან ის დამოკიდებულია სუბიექტების ინდივიდუალურ მახასიათებლებზე და კვლევის კონტექსტზე. ხშირად ადამიანები ვერ აცნობიერებენ, რომ მათი პასუხები შეიძლება იყოს მიკერძოებული, რაც კვლევის შედეგების სანდოობას ამცირებს. ამიტომ, მკვლევარებმა უნდა გამოიყენონ მეთოდები, რომლებიც ამცირებენ მორჩილების ცდომილების რისკს, მაგალითად, ანონიმური კითხვარები ან ნეიტრალური კითხვების ფორმულირება.
Pkhakadze G. Obsequiousness Bias. In: Georgian Dictionary of Public Health (Chapter 1). Georgian Medical Journal. 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/obsequiousness-bias/
Was this article helpful?