დადებითი შედეგების ცდომილება არის ტენდენცია, როდესაც კვლევები უფრო მეტად აქვეყნებენ დადებით შედეგებს, ვიდრე ნულოვან ან უარყოფით შედეგებს [1]. ეს ცდომილება შეიძლება გავლენა მოახდინოს კვლევის ზოგად სანდოობაზე [2].
Positive results bias is the tendency to publish positive findings more frequently than null or negative results.
როდესაც მეცნიერები ატარებენ კვლევას, ზოგჯერ უფრო მეტად აქვეყნებენ იმ შედეგებს, რომლებიც დადებითია. ეს ნიშნავს, რომ შეიძლება არ ვნახოთ ყველა შედეგი, რაც კვლევამ აჩვენა. ეს მნიშვნელოვანია, რადგან ყველა შედეგი უნდა იყოს ხელმისაწვდომი, რათა უკეთ გავიგოთ, რა ხდება სინამდვილეში.
სოფელში ექიმმა ნინო კვლევა ჩაატარა ახალი წამლის შესახებ. მან აღმოაჩინა, რომ წამალი ზოგჯერ მუშაობს, მაგრამ ზოგჯერ არა. ნინომ მხოლოდ ის შედეგები გამოაქვეყნა, სადაც წამალი მუშაობდა. სოფლის მოსახლეობამ იფიქრა, რომ წამალი ყოველთვის ეფექტურია.
დადებითი შედეგების ცდომილება მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება შეცდომაში შეიყვანოს ექიმები და საზოგადოება, რაც შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი გადაწყვეტილებების მიღება. ეს ცდომილება ასევე აფერხებს სამეცნიერო პროგრესს, რადგან ყველა ინფორმაცია არ არის ხელმისაწვდომი კვლევისთვის.
დადებითი შედეგების ცდომილება წარმოიშვა იმ ტენდენციიდან, რომ კვლევების ავტორები და რედაქტორები უფრო მეტად აქვეყნებენ კვლევებს, რომლებიც დადებით შედეგებს აჩვენებენ [1]. ეს ცდომილება ხშირად ხდება, რადგან დადებითი შედეგები უფრო მეტად იპყრობს ყურადღებას და უფრო მეტად ითვლება მნიშვნელოვანად [2]. ამ ცდომილების საზომად გამოიყენება მეთოდები, როგორიცაა პუბლიკაციების ანალიზი და კვლევების შედეგების შედარება [3]. ხშირად, ადამიანები ფიქრობენ, რომ ყველა გამოქვეყნებული კვლევა სანდოა, მაგრამ დადებითი შედეგების ცდომილება ამ სანდოობას ამცირებს [4]. ამიტომ, მნიშვნელოვანია, რომ ყველა შედეგი, დადებითი თუ უარყოფითი, იყოს ხელმისაწვდომი, რათა კვლევებმა უფრო ობიექტური სურათი შექმნან [5].
Pkhakadze G. Positive Results Bias. In: Georgian Dictionary of Public Health (Chapter 1). Georgian Medical Journal. 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/positive-results-bias/
Was this article helpful?