პროფესიონალური დონის ცდომილება არის კვლევის ცდომილება, რომელიც წარმოიქმნება, როდესაც ექსპერიმენტული მანევრი ან მკურნალობა არ ტარდება ერთნაირად ყველა მონაწილესთვის [1].
Proficiency bias is a research error that occurs when an experimental maneuver or treatment is not applied uniformly to all participants.
პროფესიონალური დონის ცდომილება ხდება მაშინ, როდესაც კვლევაში მონაწილე ადამიანები არ იღებენ ერთნაირ მკურნალობას ან ექსპერიმენტს. ეს შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი შედეგები, რადგან განსხვავებული მიდგომები სხვადასხვა შედეგს იძლევა.
სოფლის ექიმმა ნინო და გიორგი ერთნაირი დაავადების გამო მოინახულა. ნინომ მიიღო წამალი, ხოლო გიორგის მხოლოდ რჩევები მისცეს. ნინო მალე გამოჯანმრთელდა, მაგრამ გიორგი კვლავ ავად იყო.
პროფესიონალური დონის ცდომილების ცოდნა მნიშვნელოვანია, რადგან ის ხელს უწყობს კვლევების სიზუსტის გაუმჯობესებას. თუ ყველა მონაწილე ერთნაირ მკურნალობას არ მიიღებს, შედეგები შეიძლება არ იყოს სანდო. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როდესაც კვლევები გავლენას ახდენს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პოლიტიკაზე.
პროფესიონალური დონის ცდომილება წარმოიშობა, როდესაც კვლევაში მონაწილე პირები არ იღებენ ერთნაირ მკურნალობას ან ექსპერიმენტულ მანევრს. ეს ცდომილება შეიძლება გამოწვეული იყოს სხვადასხვა ფაქტორებით, როგორიცაა ექიმების ან მკვლევარების განსხვავებული უნარები და გამოცდილება. მაგალითად, თუ ერთი ექიმი უფრო გამოცდილია და უკეთესად ასრულებს პროცედურას, შედეგები შეიძლება განსხვავდებოდეს იმ ექიმის შედეგებისგან, რომელიც ნაკლებად გამოცდილია.
პროფესიონალური დონის ცდომილების გაზომვა რთულია, რადგან ის ხშირად არ არის აშკარა და შეიძლება დაფარული იყოს სხვა ცვლადებით. ამის თავიდან აცილება შესაძლებელია სტანდარტიზებული პროცედურების გამოყენებით და მონაწილეების ერთნაირი მოპყრობით.
ხშირი გაუგებრობა პროფესიონალური დონის ცდომილების შესახებ არის ის, რომ ის მხოლოდ ექიმების ან მკვლევარების უნარებზეა დამოკიდებული. სინამდვილეში, ის შეიძლება გამოწვეული იყოს სხვა ფაქტორებითაც, როგორიცაა ინსტრუმენტების ხარისხი ან გარემო პირობები.
პროფესიონალური დონის ცდომილების თავიდან აცილება მნიშვნელოვანია, რადგან ის გავლენას ახდენს კვლევის შედეგების სანდოობაზე და, შესაბამისად, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პოლიტიკის ფორმირებაზე. სიზუსტის გაუმჯობესება ხელს უწყობს უკეთესი გადაწყვეტილებების მიღებას საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სფეროში.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Proficiency Bias”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/proficiency-bias/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „პროფესიონალური დონის ცდომილება“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/proficiency-bias/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?