რისკ ფაქტორები არის ის პირობები ან ქცევები, რომლებიც ზრდიან დაავადების ან პრობლემის განვითარების ალბათობას [1]. ისინი შეიძლება იყოს გენეტიკური, გარემო ან ქცევითი [2].
Risk factors are conditions or behaviors that increase the likelihood of developing a disease or problem.
რისკ ფაქტორები არის ის, რაც შეიძლება გაზარდოს დაავადების ან პრობლემის განვითარების შანსი. ეს შეიძლება იყოს გენეტიკური მემკვიდრეობა, გარემო პირობები ან ჩვენი ყოველდღიური ქცევები. მაგალითად, თამბაქოს მოწევა არის რისკ ფაქტორი ფილტვის დაავადებისთვის.
სოფელში, ნინო და მისი ბებია ბაღში მუშაობდნენ. ბებიამ ნინოს უთხრა, რომ ჯანსაღი კვება და სუფთა ჰაერი მათ ჯანმრთელობას გააუმჯობესებს და დაავადებების რისკს შეამცირებს.
რისკ ფაქტორების ცოდნა მნიშვნელოვანია, რადგან ის საშუალებას აძლევს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პროფესიონალებს, განსაზღვრონ პრევენციული ზომები და შეამცირონ დაავადებების გავრცელება. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როდესაც საქმე ეხება ფსიქიკურ ჯანმრთელობას და დამოკიდებულებებს, სადაც რისკ ფაქტორების მართვა შეიძლება იყოს რთული.
რისკ ფაქტორების ცნება პირველად გაჩნდა მედიცინაში, როდესაც მეცნიერებმა შეამჩნიეს, რომ გარკვეული პირობები ან ქცევები ზრდიან დაავადებების განვითარების შანსს. ეს ფაქტორები შეიძლება იყოს გენეტიკური, როგორიცაა მემკვიდრეობითი დაავადებები, ან გარემო, როგორიცაა დაბინძურებული ჰაერი. ასევე, ქცევითი ფაქტორები, როგორიცაა არაჯანსაღი კვება ან ფიზიკური აქტივობის ნაკლებობა, მნიშვნელოვან როლს თამაშობენ. რისკ ფაქტორების გაზომვა ხდება სხვადასხვა მეთოდით, როგორიცაა გამოკითხვები და ლაბორატორიული ტესტები. ხშირად ადამიანები არასწორად მიიჩნევენ, რომ რისკ ფაქტორების არსებობა აუცილებლად ნიშნავს დაავადების განვითარებას, თუმცა ეს მხოლოდ ზრდის შანსს და არ არის გარანტია. ამიტომ, მნიშვნელოვანია საზოგადოებრივი განათლება და პრევენციული ღონისძიებების გატარება, რათა შემცირდეს რისკ ფაქტორების გავლენა.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Risk Factors”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/risk-factors/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „რისკის ფაქტორები“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/risk-factors/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?