კონკურენციის ცდომილება არის ტენდენცია, როდესაც მკვლევარები სხვების კვლევებს არასწორად აფასებენ, განსაკუთრებით თუ ეს კვლევები კონკურენტების მიერ არის შესრულებული [1]. ეს ცდომილება შეიძლება გამოიწვიოს კვლევის შედეგების არასწორად ინტერპრეტაციამ [2].
Rivalry bias is the tendency to unfairly evaluate research conducted by competitors.
როდესაც ორი მკვლევარი ერთმანეთს ეჯიბრება, შეიძლება მოხდეს ისე, რომ ერთი მათგანი მეორის ნამუშევარს არასწორად შეაფასოს. ეს ხდება, რადგან ისინი კონკურენტები არიან და შეიძლება არასწორად აღიქვან ერთმანეთის შედეგები.
სოფლის ბაზარში ორი მეზობელი ფერმერი ერთმანეთს ეჯიბრება, ვინ უფრო კარგ პროდუქტს გაყიდის. ერთ დღეს, ერთმა ფერმერმა თქვა, რომ მეორის ხილი არ არის ისეთი გემრიელი, თუმცა სინამდვილეში ორივეს ხილი ერთნაირად კარგია.
კონკურენციის ცდომილება შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი კვლევების გავრცელება, რაც საზოგადოებრივი ჯანმრთელობისთვის საზიანოა. ეს ცდომილება ხელს უშლის ობიექტურ შეფასებას და შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი გადაწყვეტილებების მიღება ჯანდაცვის პოლიტიკაში.
კონკურენციის ცდომილება წარმოიშვა იმ გარემოებიდან, როდესაც მკვლევარები ერთმანეთს ეჯიბრებიან და ცდილობენ თავიანთი ნამუშევრები უკეთ წარმოაჩინონ. ეს ცდომილება განსაკუთრებით ხშირია ისეთ სფეროებში, სადაც კვლევების შედეგები პირდაპირ გავლენას ახდენს ფინანსურ ან პროფესიულ წარმატებაზე. კონკურენციის ცდომილების გაზომვა რთულია, რადგან ის ხშირად სუბიექტურია და დამოკიდებულია პიროვნულ ურთიერთობებზე. ხშირი გაუგებრობაა, რომ ეს ცდომილება მხოლოდ პიროვნული ან პროფესიული ანტიპათიის შედეგია, თუმცა ის შეიძლება იყოს სისტემური პრობლემაც, რომელიც კვლევითი გარემოს სტრუქტურიდან გამომდინარეობს.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Rivalry Bias-”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/rivalry-bias/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „კონკურენციის ცდომილება“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/rivalry-bias/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?