გამათეთრებლით შეფასება არის პროცესი, რომელიც ცდილობს პროგრამის ან პროექტის დადებითი მხარეების გადაჭარბებულად წარმოჩენას, რათა შეიქმნას უკეთესი შთაბეჭდილება [1]. ეს ხშირად ხდება მაშინ, როდესაც ორგანიზაციები ცდილობენ დაფარონ ნაკლოვანებები ან პრობლემები [2].
Whitewash evaluation is the process of exaggerating the positive aspects of a program to create a better impression.
გამათეთრებლით შეფასება არის ის, როცა ვინმე ცდილობს რაღაცის დადებითი მხარეები გადაჭარბებულად წარმოაჩინოს, რათა უკეთესი შთაბეჭდილება შექმნას. მაგალითად, შეიძლება ვინმემ თქვას, რომ მისი ბაღი ყველაზე ლამაზი და მწვანეა, მაგრამ რეალურად მხოლოდ რამდენიმე ყვავილი აქვს. ეს ხდება, როცა ცდილობენ ნაკლოვანებები დაფარონ.
სოფელში, ნინო მეზობელს თავის ახალ ბოსტანს აჩვენებს და ამბობს, რომ ყველაზე ლამაზი ბოსტანი აქვს მთელ სოფელში. მეზობელი კი ხედავს, რომ მხოლოდ რამდენიმე ყვავილი ყვავის და ფიქრობს, რომ ნინო ცოტა გადაჭარბებულად ლაპარაკობს.
გამათეთრებლით შეფასება მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება შეცდომაში შეიყვანოს საზოგადოება და პროფესიონალები, რაც არასწორი გადაწყვეტილებების მიღებას იწვევს. ეს განსაკუთრებით სარისკოა, როცა საქმე ეხება ჯანდაცვის პროგრამებს, რადგან არასწორი შეფასება შეიძლება გავლენა იქონიოს ადამიანების ჯანმრთელობაზე.
გამათეთრებლით შეფასების წარმოშობა უკავშირდება იმ სურვილს, რომ პროგრამები და პროექტები უკეთესად გამოჩნდნენ, ვიდრე ისინი რეალურად არიან. ეს ხშირად ხდება, როცა ორგანიზაციები ცდილობენ დაფინანსების მოპოვებას ან საზოგადოების მხარდაჭერის მიღებას. გამათეთრებლით შეფასების ფარგლები მოიცავს ყველა იმ პროცესს, რომელიც ცდილობს დადებითი მხარეების გადაჭარბებულად წარმოჩენას და უარყოფითი მხარეების დაფარვას. მისი გაზომვა შესაძლებელია სხვადასხვა მეთოდებით, მაგალითად, დამოუკიდებელი ექსპერტების მიერ ჩატარებული შეფასებებით, რომლებიც ცდილობენ ობიექტური სურათი შექმნან. საერთო გაუგებრობაა, რომ გამათეთრებლით შეფასება ყოველთვის ცუდია, თუმცა ის შეიძლება იყოს სასარგებლო, როცა ის გამოიყენება როგორც სტიმული პროგრამის გაუმჯობესებისთვის.
Pkhakadze G. Georgian Dictionary of Public Health (GDPH), First Electronic Edition. Georgian Medical Journal [Internet]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. Term: “Whitewash evaluation”. Accessed 8 Oct 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/whitewash-evaluation/
ფხაკაძე გ. საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ლექსიკონი (GDPH), პირველი ელექტრონული გამოცემა. ქართული სამედიცინო ჟურნალი [ინტერნეტი]. 2026;1(Suppl 1). doi:10.66636/gmj.v1.i1.a201. ტერმინი: „გამათეთრებლით შეფასება“. წვდომა 8 Oct 2026. ხელმისაწვდომია: https://news.gmj.ge/dictionary/whitewash-evaluation/
Pkhakadze, G. (2026). Georgian Dictionary of Public Health (GDPH) — First Electronic Edition, Version 1.0: First Comprehensive Bilingual Georgian–English Public Health Terminology Reference. Georgian Medical Journal, 1(S1), 1–1036. https://doi.org/10.66636/gmj.v1.i1.a201
Was this article helpful?