განსაზღვრის ცდომილება არის მიკერძოების ტიპი, რომელიც წარმოიქმნება, როდესაც კვლევის შედეგები არასწორად აისახება შერჩევის პროცესის გამო [1].
Ascertainment bias is a type of bias that occurs when study results are distorted due to the selection process.
განსაზღვრის ცდომილება ხდება მაშინ, როდესაც კვლევის შედეგები არასწორად აისახება, რადგან მონაცემები არასწორად შეირჩა. ეს შეიძლება მოხდეს, თუ კვლევაში მხოლოდ გარკვეული ჯგუფები მონაწილეობენ და არა ყველა, ვინც უნდა იყოს წარმოდგენილი.
სოფლის ბაზარში ნინო და მარიამი საუბრობენ. ნინო ამბობს, რომ მხოლოდ იმ ფერმერების პროდუქცია იყიდა, ვინც ყველაზე ხმამაღლა ყვიროდა. მარიამი პასუხობს, რომ შესაძლოა სხვა ფერმერების პროდუქტიც კარგი ყოფილიყო, მაგრამ ისინი ვერ გაიგონა.
განსაზღვრის ცდომილება მნიშვნელოვანია, რადგან ის შეიძლება გამოიწვიოს არასწორი დასკვნები კვლევებში, რაც თავის მხრივ გავლენას ახდენს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის გადაწყვეტილებებზე. თუ კვლევები არასწორად არის ჩატარებული, შეიძლება არასწორი ინფორმაცია გავრცელდეს დაავადებების გავრცელების ან მკურნალობის ეფექტურობის შესახებ.
განსაზღვრის ცდომილება წარმოიშობა, როდესაც კვლევის შერჩევის პროცესში გარკვეული ჯგუფები არასწორად ან არასაკმარისად არიან წარმოდგენილი [1]. ეს შეიძლება მოხდეს, თუ კვლევის მონაწილეები არასწორად შეირჩა ან თუ მონაცემები მხოლოდ გარკვეული წყაროებიდან იქნა მიღებული [2]. განსაზღვრის ცდომილების თავიდან აცილება შესაძლებელია, თუ კვლევის შერჩევის პროცესი სათანადოდ არის დაგეგმილი და ყველა პოტენციური მონაწილე თანაბრად არის წარმოდგენილი [3]. ხშირად, ადამიანები ფიქრობენ, რომ განსაზღვრის ცდომილება მხოლოდ მცირე პრობლემაა, მაგრამ ის შეიძლება სერიოზულად შეცვალოს კვლევის შედეგები და გამოიწვიოს არასწორი დასკვნები [4].
Pkhakadze G. Ascertainment Bias. In: Georgian Dictionary of Public Health (Chapter 1). Georgian Medical Journal. 2026. Available from: https://news.gmj.ge/dictionary/ascertainment-bias/
Was this article helpful?